28 May Azərbaycan xalqının tarixində ən mühüm, ən qürurverici və ən şərəfli günlərdən biridir. Bu tarix xalqımızın azadlıq arzularının gerçəkləşdiyi, milli dövlətçilik ənənələrinin yenidən dirçəldiyi gündür. 1918-ci ilin 28 may tarixində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması ilə Azərbaycan xalqı öz müstəqil dövlətini qurmuş və dünya dövlətləri sırasında yer almışdır. Bu hadisə yalnız Azərbaycan üçün deyil, bütün Şərq aləmi üçün böyük tarixi əhəmiyyət daşıyırdı. Çünki Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti müsəlman Şərqində ilk demokratik və parlamentli respublika olmuşdur.Azərbaycan xalqı əsrlər boyu yadelli işğalçılara qarşı mübarizə aparmış, öz milli azadlığını və dövlətçilik ənənələrini qorumağa çalışmışdır. XIX əsrin əvvəllərində Azərbaycan torpaqlarının Rusiya imperiyası tərəfindən işğal olunması xalqımızın müstəqilliyini itirməsinə səbəb olmuşdu. Lakin xalqın azadlıq arzusu heç vaxt sönməmişdi. XX əsrin əvvəllərində dünyada baş verən böyük siyasi dəyişikliklər Azərbaycan xalqına yenidən müstəqillik qazanmaq imkanı yaratdı.1917-ci ildə Rusiyada baş vermiş Fevral və Oktyabr inqilablarından sonra çar Rusiyası süqut etdi. Bunun nəticəsində imperiyanın tərkibində olan xalqlar öz müqəddəratlarını həll etmək imkanı əldə etdilər. Qafqaz regionunda yaranmış mürəkkəb siyasi vəziyyət Azərbaycan xalqının qarşısında mühüm vəzifələr qoyurdu. Bu dövrdə Azərbaycan ziyalıları və milli liderləri xalqın gələcəyini düşünərək müstəqil dövlət yaratmaq uğrunda ciddi fəaliyyətə başladılar.1918-ci il mayın 28-də Tiflisdə Azərbaycan Milli Şurası tərəfindən İstiqlal Bəyannaməsi qəbul edildi və Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti elan olundu. Bu sənəd Azərbaycan tarixində ilk müstəqillik aktı idi. İstiqlal Bəyannaməsində Azərbaycan xalqının hakimiyyət hüququ, vətəndaşların bərabərliyi, demokratik idarəçilik prinsipləri və dövlətin suverenliyi öz əksini tapmışdı. Bu addım Azərbaycan xalqının dövlətçilik tarixində yeni bir mərhələnin başlanğıcı oldu.Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılmasında görkəmli dövlət xadimi Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin böyük xidmətləri olmuşdur. O, milli azadlıq ideyasının əsas rəhbərlərindən biri idi. Rəsulzadənin “Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz!” kəlamı bu gün də xalqımızın azadlıq və müstəqillik rəmzi kimi yaşayır. Onunla yanaşı, Fətəli xan Xoyski, Əlimərdan bəy Topçubaşov, Nəsib bəy Yusifbəyli və digər görkəmli şəxslər də Azərbaycan dövlətçiliyinin qurulmasında mühüm rol oynamışlar. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 ay fəaliyyət göstərməsinə baxmayaraq, qısa müddət ərzində çox mühüm işlər həyata keçirmişdir. İlk növbədə dövlət atributları – bayraq, gerb və himn qəbul edildi. Azərbaycan parlamenti yaradıldı və burada müxtəlif millətlərin nümayəndələri təmsil olunurdu. Bu isə dövlətin demokratik prinsiplərə əsaslandığını göstərirdi.Cümhuriyyət dövründə qadınlara seçki hüququ verilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Azərbaycan bu sahədə bir çox Avropa ölkələrini qabaqlamışdı. Bu addım Azərbaycan dövlətinin müasir və demokratik düşüncəyə malik olduğunu sübut edirdi.Milli ordu quruculuğu istiqamətində də mühüm işlər görüldü. Azərbaycanın təhlükəsizliyini təmin etmək üçün nizami ordu yaradıldı. Təhsil sahəsində həyata keçirilən islahatlar da xüsusi diqqətə layiq idi. 1919-cu ildə Bakı Dövlət Universitetinin yaradılması ölkənin elm və təhsil tarixində mühüm hadisə oldu. Azərbaycan dili dövlət dili elan edildi və milli mədəniyyətin inkişafına böyük diqqət yetirildi. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti beynəlxalq münasibətlər sahəsində də fəal siyasət yürüdürdü. Müasir Azərbaycan Respublikası isə özünü AXC-nin siyasi və hüquqi varisi elan edib. Bu, 1991-ci il “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı”nda da qeyd olunub.

Ramana qəsəbəsi, 293 saylı tam orta məktəbin

tarix müəllimi Aytən Musayeva