XXI əsrdə dünya iqtisadiyyatında baş verən dəyişikliklər kənd təsərrüfatının strateji əhəmiyyətini daha da artırmışdır. Ərzaq təhlükəsizliyi, əhalinin dayanıqlı təminatı, qeyri-neft sektorunun inkişafı və regionların sosial-iqtisadi vəziyyətinin yaxşılaşdırılması baxımından aqrar sahə dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Azərbaycan Respublikasında da son illərdə kənd təsərrüfatının modernləşdirilməsi, innovativ texnologiyaların tətbiqi, fermerlərin dövlət tərəfindən dəstəklənməsi və istehsal potensialının artırılması istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. Bu baxımdan 2026-cı il mayın 25-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirə ölkənin aqrar siyasətində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər.

Müşavirədə kənd təsərrüfatının mövcud vəziyyəti geniş şəkildə təhlil olunmuş, ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi, daxili bazarın yerli istehsal hesabına təmin olunması, su ehtiyatlarından səmərəli istifadə, subsidiya siyasətinin təkmilləşdirilməsi və kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması kimi mühüm məsələlər müzakirə edilmişdir. Dövlət başçısı çıxışında aqrar sahənin ölkə iqtisadiyyatı üçün strateji əhəmiyyət daşıdığını vurğulayaraq bu istiqamətdə daha çevik və nəticəyönümlü idarəetmə mexanizmlərinin tətbiq edilməsinin vacibliyini qeyd etmişdir.

Müşavirədə əsas diqqət yetirilən məsələlərdən biri ərzaq təhlükəsizliyi olmuşdur. Müasir dövrdə beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən siyasi və iqtisadi dəyişikliklər, qlobal iqlim problemləri və logistika çətinlikləri bir çox ölkələrdə ərzaq təminatı ilə bağlı riskləri artırmışdır. Bu baxımdan Azərbaycanın strateji kənd təsərrüfatı məhsulları üzrə özünütəminetmə səviyyəsini yüksəltməsi mühüm vəzifələrdən biri kimi müəyyən edilmişdir. Prezident Cənab İlham Əliyev müşavirədə ölkənin bəzi strateji məhsullar üzrə idxaldan müəyyən dərəcədə asılı olduğunu qeyd etmiş və daxili istehsalın artırılmasının vacibliyini xüsusi vurğulamışdır. Bu yanaşma göstərir ki, dövlət aqrar sahədə yalnız ümumi artımı deyil, həm də strateji təhlükəsizliyi əsas prioritet hesab edir.

Aqrar sahədə mövcud problemlərin həlli üçün yalnız maddi dəstək kifayət etmir. Müasir kənd təsərrüfatı elmi yanaşma, innovativ texnologiyalar və effektiv idarəetmə sistemi tələb edir. Son illərdə Azərbaycanda aqroparkların yaradılması, müasir texnikaların tətbiqi və fermerlərə subsidiyaların verilməsi kənd təsərrüfatının inkişafına müsbət təsir göstərmişdir. Lakin müşavirədə səsləndirilən fikirlər göstərdi ki, mövcud imkanlardan daha səmərəli istifadə edilməsinə ehtiyac vardır. Məhsuldarlığın artırılması üçün torpaq ehtiyatlarından düzgün istifadə, yüksək məhsuldar toxumların tətbiqi və aqrotexniki qaydalara əməl olunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Müşavirədə müzakirə olunan əsas məsələlərdən biri də su təminatı olmuşdur. Azərbaycan məhdud su ehtiyatlarına malik ölkələr sırasında olduğundan su resurslarının düzgün idarə olunması aqrar siyasətin mühüm istiqamətlərindən biridir. Son illərdə qlobal iqlim dəyişiklikləri nəticəsində yağıntıların azalması və quraqlığın artması kənd təsərrüfatına ciddi təsir göstərmişdir. Dövlət başçısı çıxışında yeni su anbarlarının tikilməsi, mövcud suvarma sistemlərinin yenidən qurulması və su itkilərinin qarşısının alınması istiqamətində görülən işlərə diqqət çəkmişdir. Bu tədbirlər kənd təsərrüfatında dayanıqlığın təmin olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Su ehtiyatlarının səmərəli istifadəsi müasir kənd təsərrüfatının əsas şərtlərindən biridir. Ənənəvi suvarma üsulları böyük həcmdə su itkisinə səbəb olduğundan müasir damcı və yağmurlama suvarma sistemlərinin tətbiqi xüsusi aktuallıq qazanmışdır. Bu texnologiyalar həm suya qənaət edilməsinə, həm də məhsuldarlığın artırılmasına imkan verir. Azərbaycanda son illərdə həyata keçirilən layihələr göstərir ki, dövlət su ehtiyatlarının idarə olunmasına strateji məsələ kimi yanaşır.

Müşavirədə subsidiya siyasətinin təkmilləşdirilməsi məsələsi də geniş müzakirə edilmişdir. Dövlət başçısı qeyd etmişdir ki, subsidiya sistemi dəyişən iqtisadi şəraitə və bazar tələblərinə uyğun şəkildə formalaşdırılmalıdır. Uzun müddət eyni məhsula dəyişməz subsidiya ayrılması iqtisadi baxımdan səmərəli hesab edilə bilməz. Buna görə də subsidiya mexanizmlərinin daxili tələbat və ixrac potensialı nəzərə alınmaqla yenidən müəyyənləşdirilməsi vacibdir.

Bu yanaşma aqrar siyasətdə yeni idarəetmə modelinin formalaşdığını göstərir. Müasir dövrdə subsidiya yalnız maddi yardım vasitəsi deyil, həm də istehsal strukturunu tənzimləyən iqtisadi alət hesab olunur. Fermerlərin bazar tələblərinə uyğun məhsul istehsalına yönləndirilməsi, rəqabət qabiliyyətli məhsulların artırılması və ixrac potensialının genişləndirilməsi kənd təsərrüfatının ümumi inkişafına müsbət təsir göstərə bilər.

Müşavirədə heyvandarlıq, taxılçılıq, pambıqçılıq və digər sahələrin inkişaf perspektivləri də geniş şəkildə təhlil edilmişdir. Dövlət başçısı bəzi məhsullar üzrə müsbət nəticələrin əldə olunduğunu qeyd etmişdir. Bu isə son illərdə həyata keçirilən aqrar islahatların müəyyən nəticələr verdiyini göstərir. Xüsusilə heyvandarlıq sahəsində məhsuldarlığın artması və yerli istehsalın genişlənməsi ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Kənd təsərrüfatının inkişafı regionların sosial-iqtisadi vəziyyətinə də birbaşa təsir göstərir. Aqrar sahədə məşğulluğun artması kənd yerlərində əhalinin rifah səviyyəsinin yüksəlməsinə, yoxsulluğun azalmasına və daxili miqrasiyanın zəifləməsinə səbəb olur. Bu baxımdan kənd təsərrüfatının inkişafı yalnız iqtisadi deyil, həm də sosial siyasətin mühüm istiqamətlərindən biri hesab olunur. Regionlarda aqrar sahənin inkişaf etdirilməsi yeni iş yerlərinin yaradılmasına və kənd əhalisinin həyat şəraitinin yaxşılaşmasına şərait yaradır.

Müşavirədə innovativ texnologiyaların tətbiqi məsələsinə də xüsusi diqqət yetirilmişdir. Müasir dövrdə rəqəmsal texnologiyalar və ağıllı kənd təsərrüfatı sistemləri məhsuldarlığın artırılmasında mühüm rol oynayır. Elektron kənd təsərrüfatı sistemlərinin tətbiqi, rəqəmsal monitorinq və müasir texniki vasitələr fermerlərin fəaliyyətini daha effektiv şəkildə təşkil etməyə imkan verir. Azərbaycanda aqrar sahədə rəqəmsallaşmanın genişləndirilməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir.

Kənd təsərrüfatının inkişafı ekoloji təhlükəsizlik məsələləri ilə də sıx bağlıdır. Torpaq eroziyası, su ehtiyatlarının azalması və iqlim dəyişiklikləri aqrar sektor üçün ciddi risklər yaradır. Buna görə də kənd təsərrüfatında dayanıqlı inkişaf prinsiplərinin tətbiq olunması vacibdir. Ekoloji tarazlığın qorunması həm məhsuldarlığın uzunmüddətli saxlanılması, həm də gələcək nəsillərin təhlükəsizliyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Nəticə etibarilə, 2026-cı il mayın 25-də Prezident Cənab İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirə Azərbaycanın aqrar siyasətində mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər. Müşavirədə ərzaq təhlükəsizliyi, su təminatı, subsidiya siyasəti, innovativ texnologiyaların tətbiqi və regional inkişaf məsələləri kompleks şəkildə təhlil edilmişdir. Dövlət başçısının çıxışı göstərmişdir ki, Azərbaycan kənd təsərrüfatının inkişafını milli iqtisadi təhlükəsizliyin əsas istiqamətlərindən biri hesab edir. Qarşıdakı dövrdə həyata keçiriləcək tədbirlərin kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılmasına, idxaldan asılılığın azaldılmasına və qeyri-neft sektorunun daha da güclənməsinə mühüm töhfə verəcəyi gözlənilir.

Maştağa qəsəbəsi, 28 saylı tam orta

məktəbin tarix müəllimi Həsən Xələfov