Azərbaycanın son iyirmi ildən artıq dövrü əhatə edən dinamik inkişaf tarixi göstərir ki, güclü dövlət konseptinin formalaşmasında regionların tarazlı tərəqqisi və kənd təsərrüfatının şaxələndirilməsi həlledici rol oynamışdır. Prezident İlham Əliyevin kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədəki proqram xarakterli çıxışı, bu sahəyə göstərilən dövlət qayğısının təkcə iqtisadi deyil, həm də strateji-milli təhlükəsizlik xarakteri daşıdığını növbəti dəfə təsdiqlədi. 2004-cü ildən start verilən və regionların simasını kökündən dəyişən regional inkişaf proqramları, bu gün işğaldan azad edilmiş torpaqların sürətli bərpası ilə yeni bir mərhələyə qədəm qoyub.

Məlumdur ki, dayanıqlı aqrar sektor və güclü kənd təsərrüfatı infrastrukturu olmadan ümumi iqtisadi tərəqqidən danışmaq qeyri-mümkündür. Ötən illərin təcrübəsi sübut edir ki, regionlarda məşğulluğun artırılması və böyük infrastruktur layihələrinin icrası bir-biri ilə sıx bağlıdır. Vaxtilə qaz, elektrik və su təchizatında yaşanan ciddi problemlər, eləcə də yolların yararsızlığı kənd təsərrüfatının inkişafını tamamilə tormozlayırdı.Bu gün Azərbaycanın qarşısında duran ən mühüm vəzifələrdən biri işğaldan azad edilmiş ərazilərin respublika iqtisadiyyatına sürətli inteqrasiyasıdır. Hazırda həmin torpaqlarda ölkə üzrə qazlaşdırmanın və elektrikləşdirmənin yüksək səviyyəyə çatdırılması, aqrar sektorun bərpası üçün möhkəm zəmin yaradır.Azad olunmuş regionlarda kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalında böyük artım gözlənilir. Dövlət proqramları çərçivəsində üzümçülük, pambıqçılıq, fındıqçılıq, sitrusçuluq və digər sahələrə verilən böyük təkan, ölkənin ümumi daxili məhsulunda qeyri-neft sektorunun payını daha da artıracaq.

Azərbaycan dünyada nadir ölkələrdəndir ki, fermerlərə və kənd zəhmətkeşlərinə genişmiqyaslı, çoxşaxəli subsidiya mexanizmləri tətbiq edir. Gübrə, yanacaq güzəştləri, metodik tövsiyələr və güzəştli kreditlərin verilməsi aqrar sahənin stimullaşdırılmasında əvəzsiz alətlərdir.Dövlət xətti ilə həyata keçirilən layihələr pambıqçılıq və baramaçılıq kimi ənənəvi sahələrin intibahına səbəb olmuşdur. Məsələn, vaxtilə tənəzzül edən pambıqçılıqda aparılan islahatlar nəticəsində məhsuldarlıq və istehsal kəskin artaraq 360 min tondan çox səviyyəyə çatmışdır ki, bu da pambıqçılıq rayonlarında yaşayan əhalinin rifahına birbaşa müsbət təsir göstərib. Eyni zamanda, demək olar ki, sıradan çıxmış baramaçılıq və ipəkçilik də dövlət dəstəyi ilə yenidən bərpa olunub.Müasir dünyada gedən hərbi-siyasi münaqişələr, nəqliyyat və təchizat zəncirinin qırılması, enerji və yanacaq böhranları kənd təsərrüfatı istehsalına mənfi təsir göstərir. Belə bir qlobal şəraitdə hər bir dövlət öz ərzaq təhlükəsizliyi haqqında düşünməli və konkret addımlar atmalıdır.Məhz bu səbəbdən, kənd təsərrüfatında dinamikanı qorumaq və yeni çağırışlara cavab vermək məqsədilə Prezident Administrasiyasına və Hökumətə yeni Dövlət Proqramının hazırlanması tapşırılmışdır. Həm dövlət, həm də özəl sektor tərəfindən investisiyaların cəlb edilməsini nəzərdə tutan bu proqram, ölkəmizin uzunmüddətli aqrar hədəflərini reallığa çevirəcək.

Müasir dünyanın ən böyük problemlərindən biri qlobal urbanizasiya, yəni kəndlərdən şəhərlərə kütləvi axındır. Lakin Azərbaycan bu mənfi meyilə qarşı effektiv strategiya formalaşdırır. Əsas hədəf kəndlərdən şəhərlərə yox, şəhərlərdən kəndlərə qayıdış prosesini başlatmaq və sürətləndirməkdir.Bunun üçün kəndlə şəhər arasındakı fərqlər minimuma endirilməli, bölgələrdə elə bir şərait yaradılmalıdır ki, insanlar öz dədə-baba torpaqlarında qalsınlar, əksinə, şəhərdən kəndə qayıtsınlar. Regionlarda ənənəvi kənd təsərrüfatı fəaliyyəti (əkin, biçin) ilə yanaşı, müasir xidmət sektoru və turizm imkanları da yüksək səviyyəyə çatdırılmalıdır. Regional İnkişaf Proqramlarının fundamental məqsədi də məhz budur: kənddə yaşayan vətəndaşın rifahını şəhər səviyyəsinə qaldırmaq və ölkənin demoqrafik balansını qorumaq.

Maştağa qəsəbəsi, 293 saylı tam orta məktəbin

Coğrfiya müəllimi Mail Kərimov