Azərbaycan Respublikasının müasir dövlətçilik strategiyasında informasiya siyasəti, media diplomatiyası və beynəlxalq kommunikasiya məsələləri xüsusi yer tutur. Qloballaşan dünyada informasiya təhlükəsizliyi, dezinformasiyaya qarşı mübarizə, milli maraqların beynəlxalq ictimaiyyətə düzgün çatdırılması və media ilə dövlət arasında səmərəli əməkdaşlıq hər bir ölkənin xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Bu baxımdan Şuşa şəhərində keçirilən IV Qlobal Media Forumu yalnız media nümayəndələrinin görüşü deyil, həm də qlobal informasiya mühitində yeni yanaşmaların müzakirə olunduğu mühüm beynəlxalq platforma kimi diqqəti cəlb etmişdir. Forumda Cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində mövqeyini, regionda yaranmış yeni geosiyasi reallıqları, media diplomatiyasının əhəmiyyətini və dövlətin informasiya siyasətinin əsas istiqamətlərini əhatə edən konseptual baxış kimi qiymətləndirilə bilər.
Şuşa şəhərinin forumun keçirildiyi məkan kimi seçilməsi xüsusi siyasi və mənəvi məna daşıyır. Azərbaycan xalqının mədəniyyət paytaxtı hesab edilən Şuşa işğaldan azad edildikdən sonra beynəlxalq tədbirlərin keçirildiyi mühüm mərkəzə çevrilmişdir. Bu şəhərdə təşkil olunan media forumları Azərbaycanın regionda sülhün, əməkdaşlığın və dialoqun tərəfdarı olduğunu nümayiş etdirir. Eyni zamanda, beynəlxalq media nümayəndələrinin Qarabağ bölgəsində aparılan genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərini yerində müşahidə etməsi obyektiv informasiyanın yayılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Cənab Prezident İlham Əliyev çıxışında ilk növbədə müasir dövrdə medianın qlobal proseslərə təsir imkanlarının əhəmiyyətini vurğulamışdır. İnformasiya texnologiyalarının sürətli inkişafı nəticəsində xəbərlərin saniyələr ərzində dünyanın müxtəlif nöqtələrinə çatdırılması medianın məsuliyyətini daha da artırmışdır. Dövlət başçısı qeyd etmişdir ki, informasiyanın düzgün, obyektiv və balanslı şəkildə təqdim olunması beynəlxalq münasibətlərdə qarşılıqlı etimadın formalaşmasına mühüm töhfə verir. Əksinə, qərəzli informasiya siyasəti və dezinformasiyanın yayılması münaqişələrin dərinləşməsinə, cəmiyyətlər arasında qarşıdurmanın artmasına səbəb ola bilər. Bu baxımdan peşəkar jurnalistika prinsiplərinin qorunması və informasiya təhlükəsizliyinin təmin olunması bütün dövlətlər üçün aktual məsələlərdən biridir.
Çıxışda diqqət çəkən əsas istiqamətlərdən biri Azərbaycanın müstəqil xarici siyasət kursunun mahiyyətinin izahı olmuşdur. Cənab Prezident İlham Əliyev vurğulamışdır ki, Azərbaycan heç bir beynəlxalq siyasi blokun təsiri altında fəaliyyət göstərmir və milli maraqları əsas tutaraq balanslaşdırılmış xarici siyasət həyata keçirir. Bu yanaşma ölkənin müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı hörmət və bərabərlik prinsipləri əsasında əməkdaşlıq etməsinə şərait yaradır. Azərbaycanın həm Şərq, həm də Qərb ölkələri ilə konstruktiv münasibətlər qurması, müxtəlif beynəlxalq təşkilatlarda fəal iştirakı və çoxtərəfli diplomatiyaya verdiyi önəm ölkənin beynəlxalq nüfuzunun artmasına mühüm təsir göstərmişdir.
Forum zamanı Qarabağda yaranmış yeni reallıqlar da geniş şəkildə təhlil olunmuşdur. Cənab Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etdiyini qeyd edərək regionda yeni inkişaf mərhələsinin başlandığını bildirmişdir. Hazırda əsas prioritet istiqamətlərdən biri azad edilmiş ərazilərin bərpası, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına təhlükəsiz qayıdışının təmin edilməsi və bölgənin iqtisadi potensialının reallaşdırılmasıdır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı infrastruktur layihələri, müasir şəhərsalma konsepsiyası, "ağıllı şəhər" və "ağıllı kənd" layihələrinin tətbiqi regionun davamlı inkişaf modelinin formalaşdırılmasına xidmət edir.
Cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışında informasiya müharibələrinin müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində oynadığı rol da xüsusi vurğulanmışdır. Son illər baş verən siyasi və hərbi proseslər göstərmişdir ki, müasir dövrdə informasiya məkanı ənənəvi döyüş meydanlarından heç də az əhəmiyyət daşımır. Azərbaycan Vətən müharibəsi dövründə informasiya siyasətini uğurla həyata keçirərək beynəlxalq ictimaiyyətə obyektiv məlumatların çatdırılmasına nail olmuşdur. Müxtəlif xarici media qurumlarına verilən müsahibələr, beynəlxalq auditoriya ilə birbaşa ünsiyyət və operativ informasiya siyasəti Azərbaycanın mövqeyinin düzgün anlaşılmasına mühüm töhfə vermişdir.
Forum çərçivəsində medianın süni intellekt dövründə qarşılaşdığı yeni çağırışlar da müzakirə olunmuşdur. Rəqəmsal platformaların inkişafı, süni intellekt texnologiyalarının informasiya istehsalında geniş tətbiqi jurnalistikanın fəaliyyət prinsiplərində yeni dəyişikliklər yaratmışdır. Cənab Prezident İlham Əliyev qeyd etmişdir ki, texnologiyanın inkişafı informasiya əldə etmək imkanlarını genişləndirsə də, dezinformasiyanın yayılması risklərini də artırır. Buna görə də peşəkar media nümayəndələrinin faktların yoxlanılması, etibarlı mənbələrə əsaslanması və etik jurnalistika prinsiplərinə sadiqliyi daha böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Çıxışda Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat və enerji layihələrində oynadığı rol da geniş təhlil edilmişdir. Azərbaycan Avropa ilə Asiyanı birləşdirən mühüm tranzit ölkəsinə çevrilmiş, enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində etibarlı tərəfdaş kimi tanınmışdır. Orta Dəhlizin inkişafı, beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının genişləndirilməsi və logistika imkanlarının artırılması ölkənin geostrateji əhəmiyyətini daha da yüksəltmişdir. Bu layihələr yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi sabitliyin və regional əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Cənab Prezident İlham Əliyev çıxışında sülh gündəliyinə də xüsusi yer ayırmışdır. Azərbaycan regionda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunmasını əsas prioritet hesab edir. Dövlət başçısı vurğulamışdır ki, davamlı inkişaf yalnız qarşılıqlı hörmətə, beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əməl olunmasına əsaslanan əməkdaşlıq şəraitində mümkündür. Bu baxımdan Azərbaycanın təşəbbüsləri regionda etimad mühitinin formalaşdırılması və iqtisadi inteqrasiyanın genişləndirilməsi məqsədini daşıyır.
Media forumunda irəli sürülən fikirlər göstərir ki, müasir informasiya məkanında dövlətlərin uğuru yalnız iqtisadi və hərbi potensialla deyil, həm də effektiv kommunikasiya strategiyası ilə müəyyən olunur. Azərbaycanın həyata keçirdiyi informasiya siyasəti beynəlxalq ictimaiyyətlə açıq dialoq, operativ məlumatlandırma və obyektiv informasiya mübadiləsi prinsiplərinə əsaslanır. Bu siyasət ölkənin beynəlxalq imicinin möhkəmlənməsinə, milli maraqların müdafiəsinə və regional əməkdaşlığın inkişafına mühüm töhfə verir.
Nəticə etibarilə, IV Şuşa Qlobal Media Forumunda Cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın müasir xarici siyasətinin, informasiya strategiyasının və regional inkişaf konsepsiyasının əsas istiqamətlərini əks etdirən mühüm siyasi sənəd xarakteri daşıyır. Çıxışda səsləndirilən fikirlər media nümayəndələri ilə açıq dialoqun əhəmiyyətini, beynəlxalq münasibətlərdə obyektiv informasiyanın rolunu, regionda sülh və əməkdaşlıq perspektivlərini, Azərbaycanın müstəqil siyasət kursunu və milli maraqların qorunmasına yönəlmiş prinsipial mövqeyini aydın şəkildə ortaya qoyur. Bu baxımdan forum çərçivəsində irəli sürülən yanaşmalar həm elmi araşdırmalar, həm də beynəlxalq media və kommunikasiya sahəsində aparılan tədqiqatlar üçün aktual mənbə kimi qiymətləndirilə bilər.
Maştağa qəsəbəsi, 28 №-li tam orta məktəbin
Tarix müəllimi Həsən Xələfov