Şuşa Azərbaycanın milli kimliyini, zəngin mədəni irsini, tarixi yaddaşını və sarsılmaz iradəsini özündə birləşdirən müqəddəs şəhərlərimizdən biridir. Qarabağın qoynunda, əzəmətli dağların əhatəsində yerləşən bu qədim şəhər əsrlər boyu xalqımızın ictimai-siyasi, ədəbi-mədəni həyatında mühüm rol oynayıb. Şuşanın hər küçəsi, hər daşı, hər tarixi abidəsi Azərbaycan xalqının keçmişindən xəbər verir, milli ruhumuzu və mənəvi dəyərlərimizi yaşadır. Bu şəhər təkcə coğrafi məkan deyil, həm də xalqımızın yaddaşında xüsusi yer tutan, milli qürurumuzun və mənəvi bütövlüyümüzün rəmzinə çevrilən tarixi sərvətimizdir. Hər il noyabrın 8-də qeyd olunan Şuşa şəhəri günü isə bu tarixi irsin əhəmiyyətini bir daha ön plana çıxarır, xalqımızın yaddaşında silinməz iz qoymuş möhtəşəm Zəfərin mahiyyətini bütün dolğunluğu ilə ifadə edir. 2020-ci il noyabrın 8-i Azərbaycanın müasir tarixində yeni bir səhifənin açıldığı, xalqımızın uzun illər ürəyində yaşatdığı arzusunun gerçəkləşdiyi gün kimi yadda qalıb. Həmin gün Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə rəşadətli Azərbaycan Ordusu Şuşanı işğaldan azad edərək tarixi ədalətin bərpasına mühüm töhfə verdi. Təxminən 28 il davam edən həsrətə son qoyan bu qələbə təkcə hərbi uğur deyil, həm də milli iradənin, vətən sevgisinin, birliyin və qətiyyətin təntənəsi idi. Şuşanın azadlığı Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində həlledici mərhələ olmaqla yanaşı, xalqımızın öz tarixinə, mədəniyyətinə və dövlətçiliyinə bağlılığının parlaq ifadəsinə çevrildi. Şuşa əməliyyatı Azərbaycan hərb tarixində misilsiz qəhrəmanlıq nümunəsi kimi xüsusi yer tutur. Çətin relyefə, sıldırım qayalara və mürəkkəb döyüş şəraitinə baxmayaraq, Azərbaycan əsgərləri misilsiz şücaət göstərərək şəhəri azad etdilər. Bu qələbə hər bir azərbaycanlının qəlbində qürur hissi yaratdı, milli həmrəyliyin nə qədər böyük gücə malik olduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Şuşanın azad edilməsi ilə Azərbaycan xalqı öz tarixi torpaqlarına qayıdışın mümkünlüyünü bütün dünyaya göstərdi. Məhz buna görə də 8 Noyabr həm Zəfər Günü, həm də Şuşa şəhərinin azadlıq salnaməsinin ən şərəfli səhifəsi kimi əbədi yaşayacaq. Şuşanın Azərbaycan tarixindəki müstəsna mövqeyi onun hərbi-strateji əhəmiyyəti ilə məhdudlaşmır. Şəhər əsrlər boyu milli mədəniyyətimizin, musiqimizin, poeziyamızın və incəsənətimizin inkişafına əvəzsiz töhfələr verib. Qarabağ xanı Pənahəli xan tərəfindən 1752-ci ildə əsası qoyulan Şuşa qısa müddətdə regionun mühüm siyasi və mədəni mərkəzlərindən birinə çevrilib. Burada yetişən görkəmli şəxsiyyətlər Azərbaycan xalqının mənəvi sərvətini zənginləşdirib, milli sənət ənənələrinin formalaşmasında əvəzsiz rol oynayıblar. Üzeyir Hacıbəyli, Bülbül, Xan Şuşinski, Cabbar Qaryağdıoğlu, Natəvan kimi sənətkarların adları Şuşanın mədəni şöhrətini daha da artırıb. Bu şəhər muğamın, poeziyanın və xalq yaradıcılığının beşiyi olmaqla yanaşı, Azərbaycan mədəniyyətinin özünəməxsusluğunu qoruyan mühüm mənəvi məkandır. Şuşanın adı çəkiləndə insanın düşüncəsində Cıdır düzü, qədim qala divarları, tarixi məscidlər, şairlərin və musiqiçilərin xatirələri canlanır. Bu zəngin irs xalqımızın əsrlərdən süzülüb gələn yaddaşının ayrılmaz hissəsidir. İşğal dövründə şəhərin tarixi və mədəni abidələrinə vurulan zərər milli irsimizə qarşı yönəlmiş ağır zərbə olsa da, Şuşanın mənəvi gücünü və Azərbaycan ruhunu sındıra bilmədi. Şəhər öz azadlıq gününü gözləyərək xalqımızın yaddaşında yaşamaqda davam etdi. Bu gün Şuşada həyata keçirilən bərpa və quruculuq işləri həmin yaddaşın real həyata qayıdışını, tarixi irsin qorunaraq gələcək nəsillərə ötürülməsini təmin edir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan genişmiqyaslı yenidənqurma siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri Şuşanın əvvəlki tarixi simasının bərpası və müasir şəhər kimi inkişaf etdirilməsidir. Şəhərdə infrastrukturun yenilənməsi, yaşayış məkanlarının qurulması, təhsil və səhiyyə müəssisələrinin yaradılması, tarixi abidələrin bərpası sistemli şəkildə həyata keçirilir. Şuşaya aparan Zəfər yolunun salınması isə hərbi qəhrəmanlığın quruculuqla davam edən rəmzlərindən biridir. Bir vaxtlar çətin döyüş şəraitində qəhrəman əsgərlərimizin keçdiyi istiqamət bu gün azad şəhərə aparan yol kimi xalqımızın yaddaşında yaşayır. Şuşada aparılan işlər yalnız fiziki infrastrukturun yenilənməsi ilə məhdudlaşmır. Burada şəhərin mədəni mühitinin canlandırılması, ənənələrin bərpası, milli irsin qorunması və yaradıcı həyatın genişləndirilməsi də əsas məqsədlərdəndir. Tarixi məkanların yenidən həyata qaytarılması, tanınmış sənətkarların ev-muzeylərinin bərpası, məscidlərin və digər abidələrin qorunması Şuşanın özünəməxsus simasının gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şuşanın Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan edilməsi də bu şəhərin ölkəmizin ictimai və mədəni həyatındakı yerini daha da möhkəmləndirib. Burada keçirilən beynəlxalq tədbirlər, musiqi festivalları, mədəniyyət nümayəndələrinin görüşləri və yaradıcı layihələr Şuşanın yenidən regional və beynəlxalq mədəniyyət məkanına çevrildiyini nümayiş etdirir. “Xarıbülbül” Musiqi Festivalının doğma şəhərdə yenidən keçirilməsi milli musiqimizin öz tarixi ünvanına qayıdışının rəmzi kimi böyük məna daşıyır. Bu festivalın səsləndirdiyi musiqi yalnız sənət nümunəsi deyil, həm də azadlığın, dirçəlişin və mənəvi qayıdışın ifadəsidir. Şuşanın mədəni həyatının canlanması göstərir ki, tarixi şəhərlərin həqiqi dirçəlişi onların abidələrinin bərpası ilə yanaşı, ruhunun, ənənələrinin və yaradıcı potensialının yaşadılması ilə mümkündür. Şuşa şəhəri günü bu baxımdan həm keçmişə ehtiram, həm də gələcəyə inam bayramıdır. Bu tarix bizə xatırladır ki, milli irsin qorunması, tarixi yaddaşın yaşadılması və dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi hər bir nəslin qarşısında duran mühüm vəzifələrdəndir. Şuşanın azadlığı uğrunda canından keçən şəhidlərimizin xatirəsi xalqımızın qəlbində daim yaşayacaq. Qazilərimizin fədakarlığı, hərbçilərimizin igidliyi və Vətən naminə göstərilən misilsiz əzm bu qələbənin mənəvi əsaslarını təşkil edir. Onların qəhrəmanlığı sayəsində bu gün Şuşada Azərbaycan bayrağı dalğalanır, milli musiqimiz səslənir, tarixi abidələrimiz bərpa olunur və şəhər yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur. Şuşaya qayıdış həm də keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdda həyatlarını yenidən qurması, ailə ocaqlarının bərpası və uzun illər davam edən həsrətin sona çatması deməkdir. İnsanların doğma şəhərdə məskunlaşması, uşaqların burada böyüməsi, məktəblərin və ictimai məkanların fəaliyyət göstərməsi Şuşanın gələcəyinin etibarlı təməllərini formalaşdırır. Bu proses azad edilmiş torpaqlarda həyatın bərpası ilə yanaşı, milli həmrəyliyin möhkəmlənməsinə də xidmət edir. Şuşa Azərbaycanın tarixi irsini, müasir inkişafını və gələcəyə yönəlmiş məqsədlərini bir araya gətirən şəhərdir. Onun dirçəlişi dövlətimizin gücünün, xalqımızın quruculuq əzminin və milli dəyərlərə sədaqətinin göstəricisidir. Şuşanın beynəlxalq səviyyədə tanınan mədəniyyət mərkəzinə çevrilməsi, turizm imkanlarının genişləndirilməsi, tarixi-memarlıq nümunələrinin qorunması və müasir infrastrukturun yaradılması şəhərin uzunmüddətli inkişafına geniş imkanlar açır. Eyni zamanda, Şuşanın tarixi həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması, Azərbaycan mədəniyyətinin beynəlxalq miqyasda təbliği və gələcək nəsillərin milli irsə bağlı ruhda yetişdirilməsi mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Şuşa şəhəri günü xalqımızın tarixə münasibətini, milli qürurunu və gələcəyə baxışını ifadə edən əlamətdar gündür. Bu gün biz yalnız qazanılmış qələbəni qeyd etmirik, həm də azadlığın məsuliyyətini, tarixi sərvətlərimizi qorumağın vacibliyini və quruculuq yolunda qarşıda duran vəzifələri dərk edirik. Şuşanın hər daşında qəhrəmanlığın izi, hər küçəsində tarixin nəfəsi, hər musiqi sədasında milli ruhun əks-sədası var. Bu şəhər Azərbaycan xalqının öz köklərinə bağlılığının, ən çətin sınaqlardan keçərək öz məqsədinə çatmaq əzminin canlı təcəssümüdür. 8 Noyabr – Şuşa şəhəri günü hər bir azərbaycanlı üçün qürur, minnətdarlıq və məsuliyyət tarixidir. Şuşanın azadlığı ilə başlayan yeni mərhələ bu gün quruculuq, mədəni dirçəliş və doğma yurda qayıdışla davam edir. Əminliklə demək olar ki, Şuşa bundan sonra da Azərbaycanın milli-mədəni həyatında özünəməxsus mövqeyini qoruyacaq, xalqımızın tarixi yaddaşını yaşadacaq və gələcək nəsillərə azadlığın, birliyin və vətənə sədaqətin ən parlaq nümunəsi kimi ötürüləcək. Çünki Şuşa yalnız Qarabağın deyil, bütövlükdə Azərbaycanın qürur mənbəyi, milli ruhumuzun əbədi ünvanı və Zəfərimizin sarsılmaz rəmzidir.Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli siyasi iradəsi, uzaqgörən strategiyası və milli maraqlara əsaslanan fəaliyyəti Şuşanın azadlığına gedən tarixi yolun müəyyənləşməsində mühüm rol oynayıb. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasını dövlətin əsas prioritetlərindən birinə çevirib. Şuşanın azad edilməsi Prezident İlham Əliyevin siyasi liderliyinin, Azərbaycan Ordusunun döyüş qüdrətinin və xalqımızın sarsılmaz birliyinin təntənəsi kimi tarixə düşüb. Prezident İlham Əliyevin Şuşaya göstərdiyi xüsusi diqqət bu şəhərin yalnız tarixi əhəmiyyətindən deyil, həm də Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasındakı mühüm mövqeyindən qaynaqlanır. Dövlət başçısının təşəbbüsü ilə Şuşada aparılan bərpa və yenidənqurma işləri şəhərin tarixi simasının qorunmasına, infrastrukturunun müasirləşdirilməsinə və mədəni həyatının canlandırılmasına xidmət edir. Şuşanın Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı elan olunması onun milli və beynəlxalq miqyasda nüfuzunun artırılması baxımından mühüm qərar olub. Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə şəhərdə keçirilən tədbirlər, mədəniyyət layihələri və beynəlxalq görüşlər Şuşanın yenidən mühüm siyasi və mədəni mərkəzə çevrildiyini nümayiş etdirir. Dövlət başçısının işğaldan azad edilmiş ərazilərə mütəmadi səfərləri, görülən işlərlə yerində tanış olması və qarşıya konkret vəzifələr qoyması Qarabağın dirçəlişinin dövlət siyasətinin ardıcıl istiqaməti olduğunu göstərir. Şuşanın gələcək inkişafına yönəlmiş layihələr həm şəhərin tarixi irsinin qorunmasına, həm də burada davamlı sosial-iqtisadi mühitin formalaşmasına zəmin yaradır. Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq platformalarda Azərbaycanın tarixi həqiqətlərini qətiyyətlə müdafiə etməsi Şuşanın ölkəmizə məxsusluğunun və milli-mədəni irsimizin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasının əhəmiyyətini artırır. Bütün bunlar təsdiqləyir ki, Şuşanın azadlığı ilə başlanan tarixi mərhələ dövlətçilik iradəsi, ardıcıl quruculuq siyasəti və milli həmrəylik sayəsində yeni uğurlarla davam edir.
Pirşağı qəsəbəsi,112 nömrəli tam orta məktəbin müəllimi Zabitə Aşurova.