İnsan yaşadığı şəhəri, rayonu və kəndi yalnız tikilən binalarla, çəkilən yollarla deyil, qorunan ağacları, təmiz saxlanılan torpağı və sağlam ətraf mühiti ilə gələcəyə ötürür. Təbiətə münasibət bu mənada cəmiyyətin məsuliyyət səviyyəsinin ən aydın göstəricilərindən biridir. 1 saylı Regional Ekologiya və Təbii Sərvətlər İdarəsinin rəisi Rafiq Ədilovun fəaliyyət sahəsi də məhz belə mühüm bir missiyanı — təbii sərvətlərin mühafizəsini və ekoloji qaydalara əməl olunmasına nəzarəti əhatə edir.

Ekologiyanın qorunması yalnız baş vermiş pozuntuya reaksiya verməkdən ibarət deyil. Əsas məsələ təhlükəni vaxtında görmək, mümkün zərərin qarşısını əvvəlcədən almaq və təbiətə məsuliyyətsiz münasibətin adi hala çevrilməsinə imkan verməməkdir. Çünki bəzən bir neçə dəqiqə ərzində törədilən qanunsuzluğun təbiətdə qoyduğu izi aradan qaldırmaq üçün uzun illər lazım gəlir. Buna görə bu sahədə çeviklik qədər prinsipiallıq və ardıcıllıq da mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Xüsusilə ağacların və yaşıllıq sahələrinin qorunması diqqətdən kənarda qala bilməz. Ağac yalnız təbiətin görüntüsünü gözəlləşdirən bir element deyil. O, havanın təmizliyindən torpağın qorunmasına qədər bütöv ekosistemin bir hissəsidir. Qanunsuz ağac kəsilməsi və ya yaşıllıqların zədələnməsi ilə bağlı hər bir halın araşdırılması, pozuntu təsdiqləndiyi halda qanunvericiliyə uyğun tədbirlərin görülməsi ümumi ekoloji sərvətin müdafiəsi deməkdir.

Tullantılarla çirkləndirilən ərazilər də ekoloji təhlükənin başqa bir üzüdür. Bəzən yol kənarında və ya boş sahədə yaradılan kiçik tullantı yığını zaman keçdikcə böyük zibilliyə çevrilir. Bunun nəticəsi isə yalnız xoşagəlməz mənzərə deyil; torpağın çirklənməsi, ətraf mühitin keyfiyyətinin pisləşməsi və insanların yaşayış şəraitinə mənfi təsirdir. Belə halların aradan qaldırılması istiqamətində nəzarətin təşkili ətraf mühitin təmizliyinin qorunması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Rafiq Ədilovun fəaliyyət göstərdiyi sahədə torpaq və digər təbii sərvətlərə qanunsuz müdaxilələrin qarşısının alınması da mühüm istiqamətlərdəndir. İcazəsiz qazıntılar, torpaq örtüyünün dağıdılması və təbii relyefin dəyişdirilməsi ilk baxışdan lokal problem təsiri bağışlasa da, zamanla həmin ərazinin ekoloji tarazlığına ciddi təsir göstərə bilər. Təbiəti qorumağın ən düzgün yolu zərər baş verdikdən sonra onu bərpa etməyə çalışmaqdan əvvəl, həmin zərərin yaranmasına imkan verməməkdir.

Ekoloji nəzarətin gücü yalnız protokolların və inzibati tədbirlərin sayı ilə müəyyənləşmir. Daha mühüm nəticə insanlarda məsuliyyət hissinin formalaşmasıdır. Hər kəs anlamalıdır ki, təbiət nəzarətsiz və sahibsiz məkan deyil. Bir ağacın qanunsuz məhv edilməsi, torpağın çirkləndirilməsi və ya təbii sərvətlərdən qaydalara zidd istifadə ümumi sərvətə qarşı məsuliyyətsiz münasibətdir. Davamlı nəzarət belə halların qarşısının alınması ilə yanaşı, cəmiyyətdə ekoloji mədəniyyətin möhkəmlənməsinə də xidmət edir.

Bu baxımdan rəhbərlik məsuliyyəti xüsusilə geniş məna daşıyır. Müxtəlif ərazilərdən daxil olan məlumatların diqqətdə saxlanılması, görülən işlərin əlaqələndirilməsi, əməkdaşların fəaliyyətinin düzgün istiqamətləndirilməsi və ekoloji pozuntulara operativ münasibət göstərilməsi sistemli idarəçilik tələb edir. Rafiq Ədilovun rəhbərlik etdiyi istiqamətdə qarşıya qoyulan əsas vəzifə təbiətin qanunla qorunan hüquqlarının real həyatda da təmin edilməsidir.

Təbiət bu gün bizə məxsus görünə bilər, əslində isə gələcək nəsillər qarşısında daşıdığımız böyük əmanətdir. Bu gün qorunan yaşıllıq, təmiz saxlanılan torpaq və qarşısı alınan hər bir ekoloji pozuntu illər sonra öz nəticəsini göstərəcək. 1 saylı Regional Ekologiya və Təbii Sərvətlər İdarəsinin rəisi Rafiq Ədilovun təmsil etdiyi fəaliyyətin əhəmiyyəti də burada üzə çıxır: təbiətin sərvətlərini tükətmədən istifadə etmək, onları qorumaq və gələcək nəsillərə daha sağlam ətraf mühit miras qoymaq.