Azərbaycan elminin parlaq simalarından biri olan akademik Zərifə Əziz qızı Əliyevanın anadan olmasının 103-cü ildönümü dərin hörmət və ehtiramla qeyd olunur. Onun adı təkcə oftalmologiya elmi ilə deyil, həm də yüksək mənəvi dəyərlərlə və insanlığa xidmətlə bağlıdır. Zərifə Əliyeva Azərbaycan tibb elminin inkişafında silinməz izlər qoymuş nadir şəxsiyyətlərdəndir. Onun həyat yolu bu gün də gənc nəsillər üçün örnəkdir.

Zərifə Əliyeva 1923-cü il 28 apreldə Naxçıvanın Şərur rayonunda dünyaya göz açmışdır. Uşaqlıq və gənclik illəri elmə, biliyə və insanlara yardım etmək istəyinin formalaşdığı dövr kimi yadda qalmışdır. O, erkən yaşlarından yüksək intellekti və çalışqanlığı ilə seçilirdi. Bu xüsusiyyətlər onun gələcəkdə böyük alim kimi yetişməsində mühüm rol oynamışdır.

1947-ci ildə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu bitirərək həkimlik fəaliyyətinə başlamışdır. Onun peşəyə olan məsuliyyətli yanaşması ilk gündən diqqət çəkmişdir. Gənc həkim kimi elmi tədqiqatlara marağı onu tezliklə akademik mühitə gətirib çıxarmışdır. Beləliklə, onun elmi fəaliyyəti yeni bir mərhələyə qədəm qoymuşdur.

Zərifə Əliyeva Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Oftalmologiya İnstitutunda fəaliyyət göstərərək elmi işçi kimi mühüm araşdırmalar aparmışdır. Daha sonra Ə.Əliyev adına Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda dosent və professor kimi çalışmışdır. O, göz xəstəliklərinin öyrənilməsi sahəsində dərin elmi təhlillər apararaq yeni yanaşmalar irəli sürmüşdür. Onun fəaliyyəti Azərbaycan oftalmologiyasının inkişafında dönüş nöqtəsi olmuşdur.

Alimin ən böyük xidmətlərindən biri ölkədə geniş yayılmış traxomanın öyrənilməsi və müalicəsinə dair tədqiqatlar aparmasıdır. O, həmçinin peşə fəaliyyəti ilə bağlı göz xəstəliklərinin səbəb və müalicəsini araşdırmışdır. Bu istiqamətdə irəli sürdüyü metodlar praktik səhiyyədə geniş tətbiq olunmuşdur. Onun elmi yanaşmaları milyonlarla insanın görmə sağlamlığının qorunmasına töhfə vermişdir.

Akademik Zərifə Əliyeva oftalmologiya sahəsində peşə patologiyası üzrə ayrıca elmi məktəbin formalaşmasına nail olmuşdur. Onun təşəbbüsü ilə yaradılan xüsusi laboratoriya bu sahədə ilk tədqiqat mərkəzlərindən biri olmuşdur. Bu mərkəz Azərbaycan elminə yeni nəfəs gətirmişdir. O, elmi strukturların inkişafına böyük əmək sərf etmişdir.

Onun elmi irsi olduqca zəngindir və 12 monoqrafiya, çoxsaylı dərslik və 150-yə yaxın elmi məqaləni əhatə edir. “Terapevtik oftalmologiya” və “İridodiaqnostikanın əsasları” kimi əsərləri bu gün də aktuallığını qoruyur. Zərifə Əliyeva həmçinin ixtira və səmərələşdirici təkliflərin müəllifi kimi də tanınır. Onun elmi fəaliyyəti beynəlxalq səviyyədə yüksək qiymətləndirilmişdir.

Alim eyni zamanda gənc kadrların hazırlanmasına xüsusi diqqət yetirmişdir. O, yüzlərlə həkim-oftalmoloqun yetişməsində birbaşa rol oynamışdır. Onun pedaqoji fəaliyyəti elmi biliklərin gələcək nəsillərə ötürülməsində mühüm rol oynayıb. Bu gün Azərbaycan tibb sahəsində çalışan bir çox mütəxəssis onun məktəbinin yetirmələridir.

Zərifə Əliyeva müxtəlif beynəlxalq və ittifaq miqyaslı elmi təşkilatların üzvü olmuşdur. O, SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının nüfuzlu mükafatına da layiq görülmüşdür. Onun elmi fəaliyyəti həm ölkə daxilində, həm də beynəlxalq aləmdə yüksək qiymətləndirilmişdir. Bu uğurlar onun elmi nüfuzunu daha da gücləndirmişdir.

1954-cü ildə Heydər Əliyevlə ailə həyatı quran Zərifə Əliyeva həm də nümunəvi bir ailə qadını olmuşdur. Onların ailəsində iki övlad – Sevil və İlham Əliyev dünyaya gəlmişdir. Bu ailə Azərbaycan tarixində dərin iz qoymuşdur. Onun həyat yolu həm elm, həm də ailə dəyərlərinin vəhdətini göstərir.

1985-ci ildə Moskva şəhərində vəfat edən akademik böyük ehtiramla anılır. Onun cənazəsi 1994-cü ildə Bakıya gətirilərək Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur. Bu gün onun məzarı xalqın ziyarət etdiyi müqəddəs yerlərdən biridir. Zərifə Əliyevanın xatirəsi Azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi yaşayır.

Akademik Zərifə Əliyevanın elmi və mənəvi irsi bu gün də yaşayır və inkişaf edir. Onun yaratdığı məktəb müasir oftalmologiyanın əsas dayaqlarından biri olaraq qalır. O, insanlara nur bəxş edən bir həyat yolu keçmişdir. Onun adı Azərbaycan elm tarixində əbədi olaraq ucalıq rəmzi kimi qalacaq.