“Mifik Böyük Ermənistan” ideyası XX əsrin əvvəllərindən başlayaraq erməni milli siyasətində əsaslı yer tutmuş, Qafqaz regionunda etnik və siyasi təzyiq mexanizmlərinin formalaşmasında mühüm rol oynamışdır. Bu ideya, tarixi faktlara deyil, daha çox mifologiya və seçilmiş tarix təfsirlərinə əsaslanan territoriya iddialarını ifadə edir və Azərbaycanın cənub bölgələrinə, o cümlədən Qarabağ, Zəngəzur və digər ərazilərə iddiaları ehtiva edir.

“Mifik Böyük Ermənistan” anlayışı yalnız coğrafi iddialarla məhdudlaşmır; bu ideya eyni zamanda etnik üstünlük və milli təmizləmə konsepsiyası ilə də bağlıdır. 19-cu əsrdən etibarən Qafqaz regionunda erməni milli hərəkatının bir hissəsi olaraq, Daşnak Partiyası və digər erməni təşkilatları bu ideyanı siyasi platforma kimi istifadə etmiş, həm xarici gücləri cəlb etmiş, həm də yerli əhalini qorxu altında saxlamağa çalışmışdır.

Tarixi araşdırmalar göstərir ki, “Böyük Ermənistan” ideyası mitoloji və ideoloji əsaslara söykənir. Bu ideya qədim erməni krallıqlarının torpaqları və tarixdə seçilmiş hadisələr üzərindən qurulmuş “tarixi ədalət” narativinə əsaslanır. Lakin bu konsepsiya, faktiki tarixi reallıqdan çox uzaqdır və regionda yaşayan digər xalqların hüquq və sərhədlərini nəzərə almır. 31 Mart 1918-ci il hadisələri də məhz bu ideologiyanın real həyatda qanlı təzahürü olmuşdur; Daşnak silahlı birləşmələri Azərbaycan əhalisini terror, qətl və zorakılıq vasitəsilə regiondan çıxarmağa çalışmış, milli təmizləmə siyasətini həyata keçirmişdir.

“Mifik Böyük Ermənistan” ideyası həm də beynəlxalq hüquq baxımından ciddi problemlər yaradır. Ərazi iddiaları və etnik üstünlük prinsipləri, BMT-nin prinsip və konvensiyalarına ziddir və regionda sülh və sabitliyin qorunmasına mane olur. Bu ideya tarixi reallıqların təhrifinə, əhalinin kollektiv travmasına və mədəni irsin məhv olmasına gətirib çıxarmışdır.