2026-cı il 4 may tarixində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısında videobağlantı formatında etdiyi çıxış ölkənin beynəlxalq münasibətlər sistemində tutduğu mövqeni, regionda formalaşan yeni siyasi reallıqları və sülh gündəliyinə yanaşmasını aydın şəkildə ortaya qoydu. Bu çıxış yalnız cari vəziyyətin təsviri deyil, həm də Azərbaycanın gələcək strateji istiqamətlərinin təqdimatı kimi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında artıq yeni mərhələ – sülh şəraiti formalaşmışdır. Uzun illər davam edən münaqişədən sonra əldə olunan bu nəticə region üçün mühüm dönüş nöqtəsi hesab olunur. Sülhün real göstəricilərindən biri kimi Azərbaycanın birtərəfli şəkildə tranzit məhdudiyyətlərini aradan qaldırması və Ermənistan ərazisinə yük daşımalarının həyata keçirilməsi qeyd edildi. Bu fakt iqtisadi əməkdaşlığın və qarşılıqlı etimadın tədricən formalaşdığını göstərir.

Bununla yanaşı, Azərbaycan tərəfindən Ermənistana neft məhsullarının ixracına başlanılması iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu sübut edir. Bu cür addımlar regionda yalnız siyasi deyil, həm də iqtisadi inteqrasiyanın mümkünlüyünü nümayiş etdirir. Beləliklə, sülh yalnız bəyanat səviyyəsində deyil, konkret praktik addımlarla müşayiət olunur.

Prezident çıxışında regionda kommunikasiya və nəqliyyat əlaqələrinin bərpasının əhəmiyyətini də xüsusi vurğuladı. Yeni nəqliyyat marşrutlarının açılması, o cümlədən Azərbaycanın Naxçıvanla əlaqəsini təmin edəcək layihələr regionun iqtisadi xəritəsini dəyişdirə bilər. Bu layihələr təkcə iştirakçı ölkələr üçün deyil, ümumilikdə Avrasiya məkanında ticarət və logistika imkanlarının genişlənməsi baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Diqqət çəkən məqamlardan biri də Azərbaycanın beynəlxalq təşəbbüslərdə fəal iştirakı və artan nüfuzudur. 2028-ci ildə “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirvə görüşünün Azərbaycanda keçirilməsi təşəbbüsünün qəbul olunması ölkənin diplomatik uğuru kimi qiymətləndirilə bilər. Ermənistanın da bu təşəbbüsü dəstəkləməsi tərəflər arasında etimadın gücləndiyini və sülhün real əsaslara söykəndiyini göstərir.

Bununla belə, Prezident İlham Əliyev bəzi Avropa qurumlarının fəaliyyətinə də tənqidi yanaşdı. Xüsusilə Avropa Parlamenti və Avropa Şurası Parlament Assambleyasının Azərbaycanla bağlı sərgilədiyi mövqenin obyektivlikdən uzaq olduğu vurğulandı. Bu qurumların regionda sülh prosesinə dəstək vermək əvəzinə, qərəzli qərarlar qəbul etməsi və ikili standartlar tətbiq etməsi tənqid olundu. Prezident qeyd etdi ki, hər bir ölkənin ərazi bütövlüyü eyni dəyərə malikdir və bu məsələdə fərqli yanaşmalar qəbuledilməzdir.

Eyni zamanda çıxışda Azərbaycanın beynəlxalq hüquqa əsaslanan siyasət yürütməsi və öz suverenliyini təmin etməsi xüsusi vurğulandı. Ölkə 30 il ərzində həll olunmamış qalan məsələləri öz gücü ilə aradan qaldıraraq yeni reallıq yaratmışdır. Bu reallıq regionda uzunmüddətli sabitliyin qurulması üçün əsas zəmin rolunu oynayır.

Sonda Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, bütün çətinliklərə və maneələrə baxmayaraq, Azərbaycan sülh gündəliyinə sadiq qalır. Bu yanaşma yalnız regionda deyil, daha geniş beynəlxalq müstəvidə də sabitlik və əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Azərbaycanın təşəbbüsləri gələcəkdə Cənubi Qafqazın əməkdaşlıq və inkişaf məkanına çevrilməsi üçün mühüm imkanlar yaradır.

Nəticə etibarilə, bu çıxış Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində aktiv, prinsipial və sülhə yönəlmiş aktor kimi çıxış etdiyini bir daha təsdiqləyir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi siyasət regionda davamlı sabitliyin təmin olunmasına və dövlətlər arasında qarşılıqlı etimadın güclənməsinə xidmət edir.

Bakıxanov qəsəbəsi, 213 nömrəli məktəb-liseyin

Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi Məsumə Abbasova