19:30 / 11-11-2026
Mərhəməti, Qayğıkeşliyi və Peşəsinə Sədaqəti ilə Seçilən Tibb İşçisi – Sevinc Qələndərova
00:53 / 07-11-2026
Həyatla Zaman Arasında Verilən Qərarlar – Təcili Tibbin Peşəkar Həkimi Aydan xanım
22:44 / 28-10-2026
Qarabağın Dirçəlişinə Əmək, Doğma Torpağa Sədaqət – Müşfiq Adıgözəlovun Məsuliyyətli Fəaliyyət Yolu
22:42 / 28-10-2026
Müəllim Zəhmətinə Verilən Dəyər, İnsanlara Qayğı və Şərəfli Ömür Yolu – Niyazi Nəcəfov
22:40 / 28-10-2026
İnsanların Xoşbəxt Anlarına Dəyər Qatan Sahibkar – “Xudafərin” Şadlıq Sarayının Rəhbəri Siyavuş Əsgərov
22:36 / 28-10-2026
Ağstafanın Tərəqqisinə Düşünülmüş Qərarlar və Məsuliyyətli Əməklə Xidmət – İlqar Hacıyev
22:34 / 28-10-2026
Gələcəyin Savadlı Nəslini Yetişdirən, Təhsilə və Mənəvi Dəyərlərə Önəm Verən Rəhbər – Pənah Babayev
22:32 / 28-10-2026
Təbiətə Sevgi, Vətənə Bağlılıq və Məsuliyyətli İdarəçilik – Rafiq Ədilovun Fəaliyyət Yolu
22:29 / 28-10-2026
Cərrahın Məharəti, Alimin Zəkası və İnsanlara Şəfa Vermək Amalı – Dosent Həsən Əsədov
22:27 / 28-10-2026
İnsanların Ev Arzusuna Dəyər Qatan Sahibkar – “Orbita” MTK-nın Rəhbəri Famil Bağıyev
22:37 / 25-10-2026
MÜƏLLİM VƏ TƏLƏBƏLƏRİNİN BİRLİKDƏ QAZANDIĞI QƏLƏBƏ AZƏRBAYCAN İDMANININ QÜRURVERİCİ SƏHİFƏSİDİR!
01:37 / 19-10-2026
Həbib Həsənov – Qanunun Aliliyinə, Ədalətə və İnsan Hüquqlarına Xidmət Edən Məhkəmə Rəhbəri
01:35 / 19-10-2026
Nurlan Əhmədov – Doğma Kəndinə Bağlılığı, İnsanlara Qayğısı və Məsuliyyətli Fəaliyyəti ilə Tanınan Bələdiyyə Sədri
01:32 / 19-10-2026
Mürsəl Eminov – Vətəndaşa Qayğı, Dövlətə Sədaqət və Məsuliyyətli İdarəçilik Dəyərləri
01:30 / 19-10-2026
Dr. Afər Allahverdiyev – İnsanlara Şəfa, Həkimlik Sənətinə Şərəf Verən Neyrocərrah
01:26 / 19-10-2026
Mustafa Əliyev – Halal Zəhməti, İşgüzarlığı və İnsanlara Dəyər Verən Sahibkarlıq Fəaliyyəti ilə Seçilən İş Adamı
01:23 / 19-10-2026
Empire by Asthetik Lab – Zərifliyin, Estetik Yenilənmənin və Müasir Gözəllik Texnologiyalarının Ünvanı
01:20 / 19-10-2026
Şahin Tağıyev – Novxanının Abadlığına, Sakinlərin Qayğılarına və İctimai Həmrəyliyə Yönələn Fəaliyyət
01:18 / 19-10-2026
İlham Müəllim – Halal Zəhməti, İşgüzarlığı və İnsanlara Dəyər Verən Sahibkarlıq Fəaliyyəti ilə Seçilən İş Adamı
01:15 / 19-10-2026
Məzahir Səlimov – Vətənə Sədaqəti, Zəhməti və Peşəkarlığı ilə Seçilən Rəhbər
22:41 / 05-10-2026
Sərxan İsmayılov: Xalq-iqtidar birliyi sabitliyin qarantıdır
22:39 / 05-10-2026
Novxanının qayğısını gündəlik əməli işə çevirən rəhbər – Şahin Tağıyev
22:36 / 05-10-2026
Anar Qasımov: Qələbə ruhu ilə strateji hədəflərə doğru
22:30 / 05-10-2026
Fərdi Ağamalıyev: Azərbaycan tərəqqi və inkişaf yolunda irəliləyir
22:26 / 05-10-2026
Şəhər rahatlığı gündəlik zəhmətdən başlayır — Manaf Manafovun məsuliyyətli fəaliyyəti
22:19 / 05-10-2026
İnsan Həyatının Ən Həssas Nöqtəsində Dayanan Peşəkarlıq – Neyrocərrah Dr. Afər Allahverdiyev
22:16 / 05-10-2026
Suyun Hər Damlasında Məsuliyyət Var – Şəmil Ziyadovun Meliorasiya Sahəsində Fəaliyyəti
22:13 / 05-10-2026
Ticarətdə Etibarın və Keyfiyyətli Xidmətin Ünvanı – “Ordubad Market”in Rəhbəri Toğrul Müəllim
23:01 / 04-10-2026
Ayaz Əliyev: Cəbrayılın yeni dövrü - bərpa, qayıdış və inkişaf
22:59 / 04-10-2026
Elmin Dəqiqliyini Həkim Mərhəməti ilə Birləşdirən Ziyalı – Dr. Həsən Əsədov
Ağdərə rayonunun yaradılması
Bölməyə aid digər xəbərlər

Haqqında bəhs edəcəyimiz mövzu Azərbaycan Respublikasının ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa olunmasından sonra ölkənin inzibati-ərazi bölgüsündə aparılan mühüm və tarixi islahatlardan biridir. Bu addım həm regionun tarixi ədalətinin bərpası, həm də azad edilmiş torpaqlarda dövlət idarəçiliyinin daha çevik və səmərəli təşkili məqsədini daşıyır. Azərbaycanın minilliklərə söykənən dövlətçilik tarixi və Qarabağ regionunun qədim keçmişi fonunda bu qərar müstəsna əhəmiyyət kəsb edir. Siyasi-inzibati xronologiyaya nəzər saldıqda, bu ərazinin hələ qədim dövrlərdən bəri Azərbaycanın ayrılmaz bir parçası olduğu, Qarabağ xanlığı və sonradan Çar Rusiyası dövründə mühüm strateji mövqeyə sahib olduğu aydın görünür. Ağdərə, inzibati status baxımından sovet hakimiyyəti illərində, xüsusilə 1930-cu ildə Mardakert rayonu adı altında Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin tərkibində süni şəkildə formalaşdırılmışdı. Regionun tarixi toponimlərinin bərpası prosesinin tərkib hissəsi olaraq, 1991-ci ildə rayonun tarixi Ağdərə adı rəsmən geri qaytarıldı. Lakin Birinci Qarabağ müharibəsinin yaratdığı reallıqlar və idarəetmənin optimallaşdırılması məqsədilə, 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə əsasən Ağdərə rayonu inzibati vahid kimi ləğv edildi və onun geniş əraziləri Tərtər, Kəlbəcər və Ağdam rayonları arasında bölüşdürüldü. Rayon mərkəzi olan Ağdərə şəhəri 1992-ci ilin yayında reallaşdırılan uğurlu hərbi əməliyyatlarla erməni işğalından azad edilsə də, 1993-cü ilin yayında yenidən işğal altına düşdü və təxminən otuz il ərzində separatçı qüvvələrin nəzarətində qaldı. Bu dövr ərzində ərazinin tarixi-mədəni irsi ciddi dağıntılara və saxtakarlaşdırmaya məruz qaldı.
İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra bölgədə yaranan yeni reallıqlar daxilində, 2023-cü ilin 19-20 sentyabr tarixlərində keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri regionun taleyində həlledici dönüş nöqtəsi oldu. Bu əməliyyat nəticəsində Ağdərə şəhəri və ətraf kəndləri separatçılardan tamamilə təmizləndi və oktyabrın 15-də Cənab Prezident İlham Əliyev tərəfindən şəhərdə dövlət bayrağı ucaldıldı. Dövlət suverenliyinin bütün ərazidə bərpasından dərhal sonra, Cənab Prezident İlham Əliyevin qanunvericilik təşəbbüsü əsasında 2023-cü ilin dekabrında qəbul edilən qanunla Ağdərə rayonu rəsmən yenidən bərpa olundu. Bu addım təkcə hərbi zəfərin hüquqi təsbiti deyil, həm də 1992-ci ildə dayandırılmış inzibati idarəçilik xronologiyasının yeni və müasir inkişaf mərhələsinə qədəm qoyması deməkdir. Tarixi xronologiyanın bu şəkildə tamamlanması Ağdərənin gələcək inkişafı üçün möhkəm tarixi və hüquqi təməl yaradır. Rayonun bərpası təkcə coğrafi sərhədlərin müəyyənləşməsi deyil, həm də Qarabağın iqtisadi potensialının sürətlə reabilitasiyası üçün həlledici rol oynayır. Zəngin yeraltı faydalı qazıntı yataqları, xüsusilə Qızılbulaq qızıl və Mehmana polimetal yataqları, həmçinin geniş meşə zolaqları və su resursları ilə zəngin olan Ağdərə rayonu, regional iqtisadiyyatın aparıcı qüvvələrindən birinə çevrilmək potensialına malikdir. Rayonun yaradılması həmçinin "Böyük Qayıdış" proqramının icrasını sürətləndirir, çünki bu inzibati status ərazidə infrastrukturun, yolların, yaşayış massivlərinin, məktəb və xəstəxanaların planlı və mərkəzləşdirilmiş şəkildə tikilməsinə birbaşa hüquqi və maliyyə zəmini yaradır. Keçmiş məcburi köçkünlərin öz doğma yurdlarına təhlükəsiz və sivil şəkildə qayıtması üçün Ağdərədə müasir "ağıllı kənd" və "ağıllı şəhər" konsepsiyaları əsasında yenidənqurma işləri həyata keçirilir. Siyasi və hərbi baxımdan Ağdərə rayonunun bərpası Azərbaycanın bu regionda suverenliyinin sarsılmazlığının rəsmi nümayişidir və erməni işğalı dövründə süni şəkildə dəyişdirilmiş demoqrafik və mədəni mənzərənin silinərək regionun əsl tarixi kimliyinə qovuşmasını təmin edir.
Elxan İsmayılov
192 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin tarix müəllimi
Tarix: 17-09-2026, 15:47
Bölməyə aid digər xəbərlər
18-12-2024, 14:44
İlham Əliyev Dmitri Kiselyova müsahibə verdi - Yenilənib
10-05-2026, 22:29
Musa Abbasov: Heydər Əliyev irsi – Müasir Azərbaycanın güclü dövlət modelinin təməl prinsipləri
25-12-2025, 23:12
Mürsəl Eminov: “Zəfərdən suverenliyə - Prezident İlham Əliyevin quruculuq strategiyası”











Təsisçi və baş redaktor: Eminov Mehman Niftalı oğlu
Tel: 050 577 95 98
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.