19:30 / 11-11-2026
Mərhəməti, Qayğıkeşliyi və Peşəsinə Sədaqəti ilə Seçilən Tibb İşçisi – Sevinc Qələndərova
00:53 / 07-11-2026
Həyatla Zaman Arasında Verilən Qərarlar – Təcili Tibbin Peşəkar Həkimi Aydan xanım
22:44 / 28-10-2026
Qarabağın Dirçəlişinə Əmək, Doğma Torpağa Sədaqət – Müşfiq Adıgözəlovun Məsuliyyətli Fəaliyyət Yolu
22:42 / 28-10-2026
Müəllim Zəhmətinə Verilən Dəyər, İnsanlara Qayğı və Şərəfli Ömür Yolu – Niyazi Nəcəfov
22:40 / 28-10-2026
İnsanların Xoşbəxt Anlarına Dəyər Qatan Sahibkar – “Xudafərin” Şadlıq Sarayının Rəhbəri Siyavuş Əsgərov
22:36 / 28-10-2026
Ağstafanın Tərəqqisinə Düşünülmüş Qərarlar və Məsuliyyətli Əməklə Xidmət – İlqar Hacıyev
22:34 / 28-10-2026
Gələcəyin Savadlı Nəslini Yetişdirən, Təhsilə və Mənəvi Dəyərlərə Önəm Verən Rəhbər – Pənah Babayev
22:32 / 28-10-2026
Təbiətə Sevgi, Vətənə Bağlılıq və Məsuliyyətli İdarəçilik – Rafiq Ədilovun Fəaliyyət Yolu
22:29 / 28-10-2026
Cərrahın Məharəti, Alimin Zəkası və İnsanlara Şəfa Vermək Amalı – Dosent Həsən Əsədov
22:27 / 28-10-2026
İnsanların Ev Arzusuna Dəyər Qatan Sahibkar – “Orbita” MTK-nın Rəhbəri Famil Bağıyev
22:37 / 25-10-2026
MÜƏLLİM VƏ TƏLƏBƏLƏRİNİN BİRLİKDƏ QAZANDIĞI QƏLƏBƏ AZƏRBAYCAN İDMANININ QÜRURVERİCİ SƏHİFƏSİDİR!
01:37 / 19-10-2026
Həbib Həsənov – Qanunun Aliliyinə, Ədalətə və İnsan Hüquqlarına Xidmət Edən Məhkəmə Rəhbəri
01:35 / 19-10-2026
Nurlan Əhmədov – Doğma Kəndinə Bağlılığı, İnsanlara Qayğısı və Məsuliyyətli Fəaliyyəti ilə Tanınan Bələdiyyə Sədri
01:32 / 19-10-2026
Mürsəl Eminov – Vətəndaşa Qayğı, Dövlətə Sədaqət və Məsuliyyətli İdarəçilik Dəyərləri
01:30 / 19-10-2026
Dr. Afər Allahverdiyev – İnsanlara Şəfa, Həkimlik Sənətinə Şərəf Verən Neyrocərrah
01:26 / 19-10-2026
Mustafa Əliyev – Halal Zəhməti, İşgüzarlığı və İnsanlara Dəyər Verən Sahibkarlıq Fəaliyyəti ilə Seçilən İş Adamı
01:23 / 19-10-2026
Empire by Asthetik Lab – Zərifliyin, Estetik Yenilənmənin və Müasir Gözəllik Texnologiyalarının Ünvanı
01:20 / 19-10-2026
Şahin Tağıyev – Novxanının Abadlığına, Sakinlərin Qayğılarına və İctimai Həmrəyliyə Yönələn Fəaliyyət
01:18 / 19-10-2026
İlham Müəllim – Halal Zəhməti, İşgüzarlığı və İnsanlara Dəyər Verən Sahibkarlıq Fəaliyyəti ilə Seçilən İş Adamı
01:15 / 19-10-2026
Məzahir Səlimov – Vətənə Sədaqəti, Zəhməti və Peşəkarlığı ilə Seçilən Rəhbər
22:41 / 05-10-2026
Sərxan İsmayılov: Xalq-iqtidar birliyi sabitliyin qarantıdır
22:39 / 05-10-2026
Novxanının qayğısını gündəlik əməli işə çevirən rəhbər – Şahin Tağıyev
22:36 / 05-10-2026
Anar Qasımov: Qələbə ruhu ilə strateji hədəflərə doğru
22:30 / 05-10-2026
Fərdi Ağamalıyev: Azərbaycan tərəqqi və inkişaf yolunda irəliləyir
22:26 / 05-10-2026
Şəhər rahatlığı gündəlik zəhmətdən başlayır — Manaf Manafovun məsuliyyətli fəaliyyəti
22:19 / 05-10-2026
İnsan Həyatının Ən Həssas Nöqtəsində Dayanan Peşəkarlıq – Neyrocərrah Dr. Afər Allahverdiyev
22:16 / 05-10-2026
Suyun Hər Damlasında Məsuliyyət Var – Şəmil Ziyadovun Meliorasiya Sahəsində Fəaliyyəti
22:13 / 05-10-2026
Ticarətdə Etibarın və Keyfiyyətli Xidmətin Ünvanı – “Ordubad Market”in Rəhbəri Toğrul Müəllim
23:01 / 04-10-2026
Ayaz Əliyev: Cəbrayılın yeni dövrü - bərpa, qayıdış və inkişaf
22:59 / 04-10-2026
Elmin Dəqiqliyini Həkim Mərhəməti ilə Birləşdirən Ziyalı – Dr. Həsən Əsədov
20 Noyabr – Ağdam şəhəri günü: Tarixin yaddaşından dirçəlişin ünvanına

Ağdam Azərbaycanın qədim tarixini, zəngin mədəni irsini, milli-mənəvi dəyərlərini və xalqımızın sarsılmaz iradəsini özündə birləşdirən şəhərlərimizdən biridir. Qarabağın mühüm yaşayış məntəqələrindən olan Ağdam əsrlər boyu özünəməxsus memarlığı, münbit torpaqları, zəhmətkeş insanları, iqtisadi potensialı və mədəni həyatı ilə seçilib. Bu şəhərin adı Azərbaycan tarixində yalnız coğrafi məkan kimi deyil, həm də xalqımızın yaddaşında xüsusi yer tutan mənəvi dəyər kimi yaşayır. Ağdamın keçdiyi tarixi yol, üzləşdiyi ağır sınaqlar və bu gün şahidlik etdiyi böyük quruculuq prosesi Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin mühüm səhifələrindəndir. 20 Noyabr – Ağdam şəhəri günü bu baxımdan həm tarixi yaddaşın qorunması, həm də azadlığa qovuşmuş torpaqlarımızda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işlərinin əhəmiyyətinin dərk edilməsi baxımından xüsusi məna daşıyır. Bu tarix Ağdamın keçmişinə ehtiramı, bu gününə qüruru və gələcəyinə inamı ifadə edir. Ağdamın tarixi Qarabağın ümumi inkişaf salnaməsi ilə sıx bağlıdır. Şəhər uzun illər ərzində bölgənin mühüm iqtisadi, mədəni və ictimai mərkəzlərindən biri olub. Burada formalaşan şəhər mühiti, sənətkarlıq ənənələri, ticarət əlaqələri və sosial həyat Ağdamı Azərbaycanın tanınmış yaşayış məntəqələrindən birinə çevirib. Ağdamın simasında həm qədim Şərq şəhərsalma ənənələrinin izlərini, həm də müasir inkişafın müxtəlif mərhələlərini görmək mümkün idi. Şəhərin küçələri, meydanları, tarixi tikililəri, təhsil və mədəniyyət müəssisələri burada yaşayan insanların həyatının ayrılmaz hissəsini təşkil edirdi. Ağdamın mədəni irsi sırasında Cümə məscidi xüsusi yer tutur. XIX əsrin sonlarında inşa edilmiş bu dini-memarlıq abidəsi şəhərin tarixi simvollarından biri olmaqla yanaşı, Qarabağın dini və memarlıq ənənələrini də özündə yaşadır. Ağdam həm də Qarabağ atları, musiqi və sənət ənənələri, özünəməxsus mətbəxi və qonaqpərvər insanları ilə tanınıb. Lakin XX əsrin sonlarında Ermənistanın Azərbaycana qarşı həyata keçirdiyi işğalçılıq siyasəti Ağdamın taleyində faciəli bir mərhələnin başlanğıcını qoydu. Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı şəhər və ətraf yaşayış məntəqələri ağır hücumlara məruz qaldı. Minlərlə insan doğma yurdunu tərk etmək məcburiyyətində qaldı, ailələr öz evlərindən, xatirələrindən və illərlə qurduqları həyatlarından ayrı düşdülər. Ağdamın işğal altında qaldığı illər ərzində şəhərin tarixi və mədəni irsinə ciddi ziyan vuruldu, yaşayış evləri, sosial obyektlər və digər infrastruktur dağıdıldı. Bir zamanlar həyatın qaynadığı küçələr xarabalığa çevrildi. Ağdamın bu vəziyyəti yalnız bir şəhərin deyil, bütövlükdə Azərbaycan xalqının üzləşdiyi haqsızlığın, məcburi köçkünlük ağrısının və itirilmiş yurd həsrətinin rəmzinə çevrildi. Bununla belə, ağdamlılar doğma torpağa qayıtmaq ümidini heç vaxt itirmədilər. Onların yaddaşında Ağdam yalnız dağıdılmış tikililərdən ibarət bir məkan deyil, uşaqlıq xatirələrinin, ailə ocaqlarının, ata-baba yurdunun və milli kimliyin ayrılmaz parçası olaraq qaldı. Azərbaycan dövləti isə işğalın nəticələrinin aradan qaldırılması, ərazi bütövlüyünün bərpası və məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışının təmin olunmasını daim əsas prioritetlərdən biri kimi müəyyənləşdirdi. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının milli birliyini, ordumuzun döyüş qüdrətini və dövlətimizin qətiyyətini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. 44 gün davam edən müharibə nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi dönüş yarandı. Döyüş meydanında qazanılan Qələbə Ermənistanı kapitulyasiya aktını imzalamağa və işğal altında saxladığı əraziləri boşaltmağa məcbur etdi. 2020-ci il noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli Bəyanata uyğun olaraq, noyabrın 20-də Ağdam rayonu Azərbaycana qaytarıldı. Beləliklə, uzun illər doğma yurdlarının azad olunmasını gözləyən ağdamlıların qayıdış arzusu gerçəkləşməyə başladı. Bu hadisə Azərbaycanın hərbi-siyasi Zəfərinin mühüm nəticələrindən biri olmaqla yanaşı, bölgədə yeni inkişaf mərhələsinin əsasını qoydu. Ağdamın azad edilməsi həm də müharibənin davam etməsinin qarşısını alan, əlavə insan itkilərinə yol vermədən tarixi ədalətin bərpasına xidmət edən mühüm siyasi hadisə idi. Noyabrın 23-də Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Ağdam şəhərinə səfər etdilər. Dövlət başçısının şəhərdə Azərbaycanın üçrəngli bayrağını ucaltması tarixi an kimi yaddaşlara həkk olundu. Bu səfər Ağdamın artıq yenidən Azərbaycanın suveren ərazisi olduğunu nümayiş etdirən rəmzi hadisə idi. Prezident İlham Əliyevin Ağdam məscidini ziyarət etməsi, müqəddəs məkana Qurani-Kərim hədiyyə etməsi isə şəhərin dini-mənəvi irsinə göstərilən ehtiramın ifadəsinə çevrildi. Ağdamın azad olunması ilə bağlı tarixi hadisənin əhəmiyyətini nəzərə alaraq, Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə 20 noyabr Ağdam şəhəri günü elan edildi. Bu qərar şəhərin azad olunması tarixinin əbədiləşdirilməsi, milli yaddaşda yaşadılması və gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Hər il qeyd edilən bu gün ağdamlıların doğma torpağa bağlılığının, xalqımızın mübarizə əzminin və dövlətimizin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində nümayiş etdirdiyi siyasi iradənin rəmzidir. Ağdamın azadlığa qovuşması ilə qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri şəhərin əvvəlki həyat ritminin bərpası, müasir şəhərsalma prinsipləri əsasında yenidən qurulması və sakinlərin təhlükəsiz yaşayışının təmin edilməsi idi. Bu məqsədlə dövlət səviyyəsində genişmiqyaslı layihələrin icrasına başlanıldı. 2021-ci il mayın 28-də Ağdam şəhərinin Baş planı təqdim olundu və şəhərin bərpasının təməli qoyuldu. 2040-cı ilədək inkişafı nəzərdə tutan Baş plan Ağdamın gələcək simasını müəyyənləşdirən mühüm strateji sənədə çevrildi. Yeni şəhərsalma konsepsiyasında yaşayış məhəllələrinin, inzibati binaların, təhsil və səhiyyə müəssisələrinin, mədəniyyət ocaqlarının, ictimai məkanların, yaşıllıq zolaqlarının və nəqliyyat infrastrukturunun vahid inkişaf modeli əsasında qurulması nəzərdə tutuldu. Burada məqsəd yalnız dağıdılmış tikililəri yenidən inşa etmək deyil, sakinlərin rahat, təhlükəsiz və müasir şəraitdə yaşayacağı, iqtisadi və sosial imkanları geniş olan yeni şəhər mühiti formalaşdırmaqdır. Ağdamın bərpası zamanı tarixi-memarlıq irsinin qorunması ilə müasir texnologiyaların tətbiqi arasında tarazlığın yaradılması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şəhərin keçmişinə aid izlərin yaşadılması, tarixi abidələrin qorunması və yeni memarlıq nümunələrinin yaradılması Ağdamın özünəməxsus simasının gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən minatəmizləmə tədbirləri Ağdamın yenidən qurulmasının əsas şərtlərindən biridir. Çünki uzun illər işğal altında qalmış ərazilərin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, partlamamış hərbi sursatların zərərsizləşdirilməsi və torpaqların yaşayış, təsərrüfat və quruculuq işləri üçün yararlı vəziyyətə gətirilməsi böyük məsuliyyət tələb edir. Bu istiqamətdə aparılan işlər paralel şəkildə infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsinə, yeni yolların salınmasına, elektrik, su və digər kommunal təminat sistemlərinin qurulmasına imkan yaradır. Bərdə–Ağdam avtomobil yolunun istifadəyə verilməsi bölgənin nəqliyyat əlaqələrinin genişlənməsində mühüm rol oynayır. Ağdam dəmir yolu və avtovağzal kompleksi isə şəhərin ölkənin digər bölgələri ilə əlaqəsini gücləndirməklə yanaşı, gələcək iqtisadi və sosial inkişaf üçün yeni imkanlar açır. Xaçınçay su anbarının, “Ağdam” qovşaq yarımstansiyasının istifadəyə verilməsi, regional rəqəmsal idarəetmə və təlim-tədris infrastrukturunun yaradılması şəhərin dayanıqlı inkişafına xidmət edən mühüm addımlardır. Bütün bu layihələr Ağdamın təkcə yaşayış məntəqəsi kimi deyil, həm də Qarabağın mühüm iqtisadi, nəqliyyat və idarəetmə mərkəzlərindən biri kimi formalaşmasına zəmin yaradır. Ağdamın dirçəlişində tarixi abidələrin bərpası da mühüm istiqamətlərdən biridir. Qarabağ xanlığının banisi Pənahəli xanın adı ilə bağlı olan İmarət Kompleksinin yenidən qurulması şəhərin tarixi yaddaşının qorunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu məkan Qarabağın dövlətçilik tarixini, xanlıq dövrünün memarlıq xüsusiyyətlərini və bölgənin zəngin keçmişini özündə birləşdirir. Ağdam Cümə məscidinin bərpası, tarixi tikililərin qorunması, yeni mədəniyyət obyektlərinin yaradılması şəhərin mənəvi həyatının yenidən canlandırılmasına xidmət edir. Ağdam Muğam Mərkəzinin inşası isə Qarabağın musiqi ənənələrinin yaşadılması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından mühüm mədəni layihələrdəndir. Çünki Ağdamın kimliyi yalnız onun küçələri, binaları və meydanları ilə deyil, həm də muğamı, sənəti, adət-ənənələri və insanlarının mənəvi dünyası ilə müəyyənləşir. Şəhərin yenidən qurulmasında ən mühüm hədəflərdən biri isə keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsidir. Uzun illər başqa bölgələrdə məskunlaşmağa məcbur olmuş ağdamlılar üçün doğma yurda dönüş sadəcə yaşayış yerinin dəyişməsi deyil, ailə xatirələrinə, uşaqlıq illərinə, ata-baba ocaqlarına və milli kimliklərinin ayrılmaz parçasına qovuşmaq deməkdir. 2025-ci il martın 27-dən etibarən Ağdam şəhərinə keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışına başlanılması bu istiqamətdə tarixi mərhələ oldu. Eyni zamanda, rayonun Kəngərli, Xıdırlı və Sarıcalı kəndlərində aparılan quruculuq işləri kənd həyatının yenidən canlandırılmasına, sosial infrastrukturun formalaşdırılmasına və sakinlərin rahat yaşayışına şərait yaradır. Yeni yaşayış evləri, məktəblər, uşaq bağçaları, sosial obyektlər və digər zəruri infrastruktur layihələri Böyük Qayıdışın real nəticələrini nümayiş etdirir. Hər bir ailənin doğma torpağına qayıtması Ağdamın yenidən məskunlaşan, inkişaf edən və gələcəyə inamla addımlayan şəhərə çevrilməsinin göstəricisidir. Ağdamın gələcək inkişafında iqtisadi potensialın bərpası, sahibkarlığın təşviqi, yeni iş yerlərinin yaradılması və istehsal sahələrinin genişləndirilməsi də xüsusi yer tutur. Şəhərin əlverişli coğrafi mövqeyi, kənd təsərrüfatı ənənələri, sənaye imkanları və yenilənən nəqliyyat infrastrukturu onun iqtisadi həyatının canlanması üçün geniş perspektivlər açır. Müasir istehsal müəssisələrinin yaradılması, aqrar sektorun inkişafı, xidmət sahələrinin genişləndirilməsi və rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi Ağdamın regional iqtisadiyyatda mövqeyinin möhkəmlənməsinə imkan verir. Bununla yanaşı, təhsil və mədəniyyət müəssisələrinin fəaliyyətinin genişləndirilməsi, gənclər üçün yeni imkanların yaradılması şəhərin sosial inkişafını sürətləndirən amillərdəndir. Ağdamın yenidən qurulması həm də Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirdiyi genişmiqyaslı bərpa strategiyasının mühüm tərkib hissəsidir. Bu strategiya ərazilərin iqtisadi potensialının üzə çıxarılmasını, müasir yaşayış mühitinin formalaşdırılmasını, ekoloji tarazlığın qorunmasını və dayanıqlı inkişafın təmin edilməsini nəzərdə tutur. Ağdamın timsalında həyata keçirilən işlər göstərir ki, Azərbaycan dövləti qarşıya qoyduğu məqsədləri ardıcıl şəkildə reallaşdırır, tarixi torpaqlarımızda həyatın yenidən canlanması üçün bütün zəruri imkanları səfərbər edir. 20 Noyabr – Ağdam şəhəri günü bu baxımdan yalnız təqvimdə qeyd olunan əlamətdar tarix deyil. Bu gün işğalın sona çatmasının, tarixi ədalətin bərpasının, milli birliyin və dövlətimizin gücünün ifadəsidir. Eyni zamanda, doğma torpaqlarından ayrı düşmüş insanların qayıdış sevincini, şəhidlərimizin xatirəsinə ehtiramı və Vətən uğrunda göstərilən qəhrəmanlığın unudulmadığını nümayiş etdirir. Ağdamın hər bir küçəsinin, hər bir məhəlləsinin yenidən qurulması, hər bir tarixi abidəsinin bərpası xalqımızın keçmişinə sahib çıxmasının və gələcəyə inamla baxmasının göstəricisidir. Bu şəhərin dirçəlişi həm də gələcək nəsillərə mühüm bir həqiqəti çatdırır: torpağa bağlılıq, milli iradə və dövlətçilik əzmi heç bir çətinlik qarşısında sarsılmır. Bu gün Ağdam yenidən qurulur, sakinlərinə qovuşur, öz tarixi simasını müasir inkişafın imkanları ilə birləşdirərək yeni həyat mərhələsinə qədəm qoyur. Onun hər bir uğuru Azərbaycanın ümumi inkişafına, Qarabağın dirçəlişinə və Böyük Qayıdışın uğurla həyata keçirilməsinə töhfə verir. Ağdamın sabahı artıq yalnız xatirələrdə yaşadılan keçmişlə deyil, qurulan yeni evlərlə, açılan yollarla, fəaliyyətə başlayan müəssisələrlə, məktəblərdə səslənən uşaq səsləri ilə və doğma yurda qayıdan insanların sevinci ilə yazılır. 20 Noyabrın mənəvi və tarixi əhəmiyyəti də məhz bundadır: Ağdam öz azadlığına qovuşub, öz sakinlərini qarşılayır və Azərbaycanın ayrılmaz parçası kimi gələcəyə doğru inamla irəliləyir.Prezident İlham Əliyevin Ağdamla bağlı dövlət siyasəti şəhərin tarixi, siyasi və mədəni əhəmiyyətinin kompleks şəkildə qiymətləndirilməsinə əsaslanır. Dövlət başçısının qərarları Ağdamın azad edilməsi ilə bağlı tarixi hadisələrin hüquqi və institusional müstəvidə rəsmiləşdirilməsinə, milli yaddaş sistemində özünəməxsus yer tutmasına şərait yaradıb. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Ağdamda Zəfər və İşğal muzeylərinin yaradılması müasir memorial məkanların formalaşdırılması baxımından mühüm konseptual yanaşmadır. Bu layihələr hərbi-siyasi hadisələrin sənədləşdirilməsi, tarixi faktların sistemləşdirilməsi və gələcək nəsillərə ötürülməsi funksiyasını daşıyır. Dövlət başçısının tarixi abidələrin qorunmasına yönəlmiş yanaşması Ağdamın memarlıq irsinin yalnız fiziki baxımdan deyil, həm də elmi-tarixi kontekstdə öyrənilməsinin əhəmiyyətini artırır. Ağdamın tarixi məkanlarının bərpası Qarabağ xanlığı dövrünün dövlətçilik ənənələrinin, şəhərsalma mədəniyyətinin və memarlıq xüsusiyyətlərinin tədqiqi üçün yeni imkanlar yaradır. Prezident İlham Əliyevin müəyyənləşdirdiyi dövlətçilik prioritetləri çərçivəsində Ağdamın tarixi-coğrafi mövqeyinin, etnomədəni xüsusiyyətlərinin və regional kimliyinin qorunması xüsusi aktuallıq kəsb edir. Şəhərin tarixi irsinin müasir idarəetmə və planlaşdırma mexanizmləri ilə uzlaşdırılması ənənə ilə innovasiya arasında funksional əlaqənin qurulmasına xidmət edir. Ağdamın keçmişinə dair tarixi materialların, fotoşəkillərin, arxiv sənədlərinin və şahid xatirələrinin sistemli şəkildə qorunması milli-mədəni irsin elmi əsaslarla gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Bütün bu istiqamətlər Prezident İlham Əliyevin Ağdamla bağlı fəaliyyətinin yalnız cari quruculuq məsələləri ilə məhdudlaşmadığını, şəhərin tarixi yaddaşının, mədəni identikliyinin və dövlətçilik salnaməsindəki yerinin qorunmasını da əhatə etdiyini göstərir.
Bölməyə aid digər xəbərlər

Ağdam Azərbaycanın qədim tarixini, zəngin mədəni irsini, milli-mənəvi dəyərlərini və xalqımızın sarsılmaz iradəsini özündə birləşdirən şəhərlərimizdən biridir. Qarabağın mühüm yaşayış məntəqələrindən olan Ağdam əsrlər boyu özünəməxsus memarlığı, münbit torpaqları, zəhmətkeş insanları, iqtisadi potensialı və mədəni həyatı ilə seçilib. Bu şəhərin adı Azərbaycan tarixində yalnız coğrafi məkan kimi deyil, həm də xalqımızın yaddaşında xüsusi yer tutan mənəvi dəyər kimi yaşayır. Ağdamın keçdiyi tarixi yol, üzləşdiyi ağır sınaqlar və bu gün şahidlik etdiyi böyük quruculuq prosesi Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin mühüm səhifələrindəndir. 20 Noyabr – Ağdam şəhəri günü bu baxımdan həm tarixi yaddaşın qorunması, həm də azadlığa qovuşmuş torpaqlarımızda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işlərinin əhəmiyyətinin dərk edilməsi baxımından xüsusi məna daşıyır. Bu tarix Ağdamın keçmişinə ehtiramı, bu gününə qüruru və gələcəyinə inamı ifadə edir. Ağdamın tarixi Qarabağın ümumi inkişaf salnaməsi ilə sıx bağlıdır. Şəhər uzun illər ərzində bölgənin mühüm iqtisadi, mədəni və ictimai mərkəzlərindən biri olub. Burada formalaşan şəhər mühiti, sənətkarlıq ənənələri, ticarət əlaqələri və sosial həyat Ağdamı Azərbaycanın tanınmış yaşayış məntəqələrindən birinə çevirib. Ağdamın simasında həm qədim Şərq şəhərsalma ənənələrinin izlərini, həm də müasir inkişafın müxtəlif mərhələlərini görmək mümkün idi. Şəhərin küçələri, meydanları, tarixi tikililəri, təhsil və mədəniyyət müəssisələri burada yaşayan insanların həyatının ayrılmaz hissəsini təşkil edirdi. Ağdamın mədəni irsi sırasında Cümə məscidi xüsusi yer tutur. XIX əsrin sonlarında inşa edilmiş bu dini-memarlıq abidəsi şəhərin tarixi simvollarından biri olmaqla yanaşı, Qarabağın dini və memarlıq ənənələrini də özündə yaşadır. Ağdam həm də Qarabağ atları, musiqi və sənət ənənələri, özünəməxsus mətbəxi və qonaqpərvər insanları ilə tanınıb. Lakin XX əsrin sonlarında Ermənistanın Azərbaycana qarşı həyata keçirdiyi işğalçılıq siyasəti Ağdamın taleyində faciəli bir mərhələnin başlanğıcını qoydu. Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı şəhər və ətraf yaşayış məntəqələri ağır hücumlara məruz qaldı. Minlərlə insan doğma yurdunu tərk etmək məcburiyyətində qaldı, ailələr öz evlərindən, xatirələrindən və illərlə qurduqları həyatlarından ayrı düşdülər. Ağdamın işğal altında qaldığı illər ərzində şəhərin tarixi və mədəni irsinə ciddi ziyan vuruldu, yaşayış evləri, sosial obyektlər və digər infrastruktur dağıdıldı. Bir zamanlar həyatın qaynadığı küçələr xarabalığa çevrildi. Ağdamın bu vəziyyəti yalnız bir şəhərin deyil, bütövlükdə Azərbaycan xalqının üzləşdiyi haqsızlığın, məcburi köçkünlük ağrısının və itirilmiş yurd həsrətinin rəmzinə çevrildi. Bununla belə, ağdamlılar doğma torpağa qayıtmaq ümidini heç vaxt itirmədilər. Onların yaddaşında Ağdam yalnız dağıdılmış tikililərdən ibarət bir məkan deyil, uşaqlıq xatirələrinin, ailə ocaqlarının, ata-baba yurdunun və milli kimliyin ayrılmaz parçası olaraq qaldı. Azərbaycan dövləti isə işğalın nəticələrinin aradan qaldırılması, ərazi bütövlüyünün bərpası və məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışının təmin olunmasını daim əsas prioritetlərdən biri kimi müəyyənləşdirdi. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycan xalqının milli birliyini, ordumuzun döyüş qüdrətini və dövlətimizin qətiyyətini bütün dünyaya nümayiş etdirdi. 44 gün davam edən müharibə nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində tarixi dönüş yarandı. Döyüş meydanında qazanılan Qələbə Ermənistanı kapitulyasiya aktını imzalamağa və işğal altında saxladığı əraziləri boşaltmağa məcbur etdi. 2020-ci il noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli Bəyanata uyğun olaraq, noyabrın 20-də Ağdam rayonu Azərbaycana qaytarıldı. Beləliklə, uzun illər doğma yurdlarının azad olunmasını gözləyən ağdamlıların qayıdış arzusu gerçəkləşməyə başladı. Bu hadisə Azərbaycanın hərbi-siyasi Zəfərinin mühüm nəticələrindən biri olmaqla yanaşı, bölgədə yeni inkişaf mərhələsinin əsasını qoydu. Ağdamın azad edilməsi həm də müharibənin davam etməsinin qarşısını alan, əlavə insan itkilərinə yol vermədən tarixi ədalətin bərpasına xidmət edən mühüm siyasi hadisə idi. Noyabrın 23-də Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Ağdam şəhərinə səfər etdilər. Dövlət başçısının şəhərdə Azərbaycanın üçrəngli bayrağını ucaltması tarixi an kimi yaddaşlara həkk olundu. Bu səfər Ağdamın artıq yenidən Azərbaycanın suveren ərazisi olduğunu nümayiş etdirən rəmzi hadisə idi. Prezident İlham Əliyevin Ağdam məscidini ziyarət etməsi, müqəddəs məkana Qurani-Kərim hədiyyə etməsi isə şəhərin dini-mənəvi irsinə göstərilən ehtiramın ifadəsinə çevrildi. Ağdamın azad olunması ilə bağlı tarixi hadisənin əhəmiyyətini nəzərə alaraq, Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə 20 noyabr Ağdam şəhəri günü elan edildi. Bu qərar şəhərin azad olunması tarixinin əbədiləşdirilməsi, milli yaddaşda yaşadılması və gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Hər il qeyd edilən bu gün ağdamlıların doğma torpağa bağlılığının, xalqımızın mübarizə əzminin və dövlətimizin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində nümayiş etdirdiyi siyasi iradənin rəmzidir. Ağdamın azadlığa qovuşması ilə qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri şəhərin əvvəlki həyat ritminin bərpası, müasir şəhərsalma prinsipləri əsasında yenidən qurulması və sakinlərin təhlükəsiz yaşayışının təmin edilməsi idi. Bu məqsədlə dövlət səviyyəsində genişmiqyaslı layihələrin icrasına başlanıldı. 2021-ci il mayın 28-də Ağdam şəhərinin Baş planı təqdim olundu və şəhərin bərpasının təməli qoyuldu. 2040-cı ilədək inkişafı nəzərdə tutan Baş plan Ağdamın gələcək simasını müəyyənləşdirən mühüm strateji sənədə çevrildi. Yeni şəhərsalma konsepsiyasında yaşayış məhəllələrinin, inzibati binaların, təhsil və səhiyyə müəssisələrinin, mədəniyyət ocaqlarının, ictimai məkanların, yaşıllıq zolaqlarının və nəqliyyat infrastrukturunun vahid inkişaf modeli əsasında qurulması nəzərdə tutuldu. Burada məqsəd yalnız dağıdılmış tikililəri yenidən inşa etmək deyil, sakinlərin rahat, təhlükəsiz və müasir şəraitdə yaşayacağı, iqtisadi və sosial imkanları geniş olan yeni şəhər mühiti formalaşdırmaqdır. Ağdamın bərpası zamanı tarixi-memarlıq irsinin qorunması ilə müasir texnologiyaların tətbiqi arasında tarazlığın yaradılması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şəhərin keçmişinə aid izlərin yaşadılması, tarixi abidələrin qorunması və yeni memarlıq nümunələrinin yaradılması Ağdamın özünəməxsus simasının gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət edir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən minatəmizləmə tədbirləri Ağdamın yenidən qurulmasının əsas şərtlərindən biridir. Çünki uzun illər işğal altında qalmış ərazilərin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, partlamamış hərbi sursatların zərərsizləşdirilməsi və torpaqların yaşayış, təsərrüfat və quruculuq işləri üçün yararlı vəziyyətə gətirilməsi böyük məsuliyyət tələb edir. Bu istiqamətdə aparılan işlər paralel şəkildə infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsinə, yeni yolların salınmasına, elektrik, su və digər kommunal təminat sistemlərinin qurulmasına imkan yaradır. Bərdə–Ağdam avtomobil yolunun istifadəyə verilməsi bölgənin nəqliyyat əlaqələrinin genişlənməsində mühüm rol oynayır. Ağdam dəmir yolu və avtovağzal kompleksi isə şəhərin ölkənin digər bölgələri ilə əlaqəsini gücləndirməklə yanaşı, gələcək iqtisadi və sosial inkişaf üçün yeni imkanlar açır. Xaçınçay su anbarının, “Ağdam” qovşaq yarımstansiyasının istifadəyə verilməsi, regional rəqəmsal idarəetmə və təlim-tədris infrastrukturunun yaradılması şəhərin dayanıqlı inkişafına xidmət edən mühüm addımlardır. Bütün bu layihələr Ağdamın təkcə yaşayış məntəqəsi kimi deyil, həm də Qarabağın mühüm iqtisadi, nəqliyyat və idarəetmə mərkəzlərindən biri kimi formalaşmasına zəmin yaradır. Ağdamın dirçəlişində tarixi abidələrin bərpası da mühüm istiqamətlərdən biridir. Qarabağ xanlığının banisi Pənahəli xanın adı ilə bağlı olan İmarət Kompleksinin yenidən qurulması şəhərin tarixi yaddaşının qorunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu məkan Qarabağın dövlətçilik tarixini, xanlıq dövrünün memarlıq xüsusiyyətlərini və bölgənin zəngin keçmişini özündə birləşdirir. Ağdam Cümə məscidinin bərpası, tarixi tikililərin qorunması, yeni mədəniyyət obyektlərinin yaradılması şəhərin mənəvi həyatının yenidən canlandırılmasına xidmət edir. Ağdam Muğam Mərkəzinin inşası isə Qarabağın musiqi ənənələrinin yaşadılması və gələcək nəsillərə ötürülməsi baxımından mühüm mədəni layihələrdəndir. Çünki Ağdamın kimliyi yalnız onun küçələri, binaları və meydanları ilə deyil, həm də muğamı, sənəti, adət-ənənələri və insanlarının mənəvi dünyası ilə müəyyənləşir. Şəhərin yenidən qurulmasında ən mühüm hədəflərdən biri isə keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışının təmin edilməsidir. Uzun illər başqa bölgələrdə məskunlaşmağa məcbur olmuş ağdamlılar üçün doğma yurda dönüş sadəcə yaşayış yerinin dəyişməsi deyil, ailə xatirələrinə, uşaqlıq illərinə, ata-baba ocaqlarına və milli kimliklərinin ayrılmaz parçasına qovuşmaq deməkdir. 2025-ci il martın 27-dən etibarən Ağdam şəhərinə keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışına başlanılması bu istiqamətdə tarixi mərhələ oldu. Eyni zamanda, rayonun Kəngərli, Xıdırlı və Sarıcalı kəndlərində aparılan quruculuq işləri kənd həyatının yenidən canlandırılmasına, sosial infrastrukturun formalaşdırılmasına və sakinlərin rahat yaşayışına şərait yaradır. Yeni yaşayış evləri, məktəblər, uşaq bağçaları, sosial obyektlər və digər zəruri infrastruktur layihələri Böyük Qayıdışın real nəticələrini nümayiş etdirir. Hər bir ailənin doğma torpağına qayıtması Ağdamın yenidən məskunlaşan, inkişaf edən və gələcəyə inamla addımlayan şəhərə çevrilməsinin göstəricisidir. Ağdamın gələcək inkişafında iqtisadi potensialın bərpası, sahibkarlığın təşviqi, yeni iş yerlərinin yaradılması və istehsal sahələrinin genişləndirilməsi də xüsusi yer tutur. Şəhərin əlverişli coğrafi mövqeyi, kənd təsərrüfatı ənənələri, sənaye imkanları və yenilənən nəqliyyat infrastrukturu onun iqtisadi həyatının canlanması üçün geniş perspektivlər açır. Müasir istehsal müəssisələrinin yaradılması, aqrar sektorun inkişafı, xidmət sahələrinin genişləndirilməsi və rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi Ağdamın regional iqtisadiyyatda mövqeyinin möhkəmlənməsinə imkan verir. Bununla yanaşı, təhsil və mədəniyyət müəssisələrinin fəaliyyətinin genişləndirilməsi, gənclər üçün yeni imkanların yaradılması şəhərin sosial inkişafını sürətləndirən amillərdəndir. Ağdamın yenidən qurulması həm də Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirdiyi genişmiqyaslı bərpa strategiyasının mühüm tərkib hissəsidir. Bu strategiya ərazilərin iqtisadi potensialının üzə çıxarılmasını, müasir yaşayış mühitinin formalaşdırılmasını, ekoloji tarazlığın qorunmasını və dayanıqlı inkişafın təmin edilməsini nəzərdə tutur. Ağdamın timsalında həyata keçirilən işlər göstərir ki, Azərbaycan dövləti qarşıya qoyduğu məqsədləri ardıcıl şəkildə reallaşdırır, tarixi torpaqlarımızda həyatın yenidən canlanması üçün bütün zəruri imkanları səfərbər edir. 20 Noyabr – Ağdam şəhəri günü bu baxımdan yalnız təqvimdə qeyd olunan əlamətdar tarix deyil. Bu gün işğalın sona çatmasının, tarixi ədalətin bərpasının, milli birliyin və dövlətimizin gücünün ifadəsidir. Eyni zamanda, doğma torpaqlarından ayrı düşmüş insanların qayıdış sevincini, şəhidlərimizin xatirəsinə ehtiramı və Vətən uğrunda göstərilən qəhrəmanlığın unudulmadığını nümayiş etdirir. Ağdamın hər bir küçəsinin, hər bir məhəlləsinin yenidən qurulması, hər bir tarixi abidəsinin bərpası xalqımızın keçmişinə sahib çıxmasının və gələcəyə inamla baxmasının göstəricisidir. Bu şəhərin dirçəlişi həm də gələcək nəsillərə mühüm bir həqiqəti çatdırır: torpağa bağlılıq, milli iradə və dövlətçilik əzmi heç bir çətinlik qarşısında sarsılmır. Bu gün Ağdam yenidən qurulur, sakinlərinə qovuşur, öz tarixi simasını müasir inkişafın imkanları ilə birləşdirərək yeni həyat mərhələsinə qədəm qoyur. Onun hər bir uğuru Azərbaycanın ümumi inkişafına, Qarabağın dirçəlişinə və Böyük Qayıdışın uğurla həyata keçirilməsinə töhfə verir. Ağdamın sabahı artıq yalnız xatirələrdə yaşadılan keçmişlə deyil, qurulan yeni evlərlə, açılan yollarla, fəaliyyətə başlayan müəssisələrlə, məktəblərdə səslənən uşaq səsləri ilə və doğma yurda qayıdan insanların sevinci ilə yazılır. 20 Noyabrın mənəvi və tarixi əhəmiyyəti də məhz bundadır: Ağdam öz azadlığına qovuşub, öz sakinlərini qarşılayır və Azərbaycanın ayrılmaz parçası kimi gələcəyə doğru inamla irəliləyir.Prezident İlham Əliyevin Ağdamla bağlı dövlət siyasəti şəhərin tarixi, siyasi və mədəni əhəmiyyətinin kompleks şəkildə qiymətləndirilməsinə əsaslanır. Dövlət başçısının qərarları Ağdamın azad edilməsi ilə bağlı tarixi hadisələrin hüquqi və institusional müstəvidə rəsmiləşdirilməsinə, milli yaddaş sistemində özünəməxsus yer tutmasına şərait yaradıb. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə Ağdamda Zəfər və İşğal muzeylərinin yaradılması müasir memorial məkanların formalaşdırılması baxımından mühüm konseptual yanaşmadır. Bu layihələr hərbi-siyasi hadisələrin sənədləşdirilməsi, tarixi faktların sistemləşdirilməsi və gələcək nəsillərə ötürülməsi funksiyasını daşıyır. Dövlət başçısının tarixi abidələrin qorunmasına yönəlmiş yanaşması Ağdamın memarlıq irsinin yalnız fiziki baxımdan deyil, həm də elmi-tarixi kontekstdə öyrənilməsinin əhəmiyyətini artırır. Ağdamın tarixi məkanlarının bərpası Qarabağ xanlığı dövrünün dövlətçilik ənənələrinin, şəhərsalma mədəniyyətinin və memarlıq xüsusiyyətlərinin tədqiqi üçün yeni imkanlar yaradır. Prezident İlham Əliyevin müəyyənləşdirdiyi dövlətçilik prioritetləri çərçivəsində Ağdamın tarixi-coğrafi mövqeyinin, etnomədəni xüsusiyyətlərinin və regional kimliyinin qorunması xüsusi aktuallıq kəsb edir. Şəhərin tarixi irsinin müasir idarəetmə və planlaşdırma mexanizmləri ilə uzlaşdırılması ənənə ilə innovasiya arasında funksional əlaqənin qurulmasına xidmət edir. Ağdamın keçmişinə dair tarixi materialların, fotoşəkillərin, arxiv sənədlərinin və şahid xatirələrinin sistemli şəkildə qorunması milli-mədəni irsin elmi əsaslarla gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Bütün bu istiqamətlər Prezident İlham Əliyevin Ağdamla bağlı fəaliyyətinin yalnız cari quruculuq məsələləri ilə məhdudlaşmadığını, şəhərin tarixi yaddaşının, mədəni identikliyinin və dövlətçilik salnaməsindəki yerinin qorunmasını da əhatə etdiyini göstərir.
Pirşağı qəsəbəsi,112 nömrəli tam orta məktəbin müəllimi Kamil Həşimov.
Tarix: Dünən, 15:01
Bölməyə aid digər xəbərlər
3-11-2026, 11:04
Şuşa – Zəfərin, milli iradənin və dövlətçilik qürurunun təntənəsi
18-12-2024, 14:44
İlham Əliyev Dmitri Kiselyova müsahibə verdi - Yenilənib
17-11-2026, 10:20
Səttar Möhbalıyev: "Ağdam Şəhəri Günü və tarixin yaddaşından Zəfərin zirvəsinə gedən yol"











Təsisçi və baş redaktor: Eminov Mehman Niftalı oğlu
Tel: 050 577 95 98
Ünvan: Bakı şəhəri, Yasamal rayonu, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan Nəşriyyatı© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.