Azərbaycanın son illərdə Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə münasibətlərində müşahidə olunan intensivlik ölkənin xarici siyasətində bu coğrafiyanın əhəmiyyətinin getdikcə artdığını göstərir. Prezident İlham Əliyevin Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının tədbirləri çərçivəsində Qırğız Respublikasına işgüzar səfəri də bu prosesin mühüm siyasi göstəricilərindən biri kimi dəyərləndirilə bilər. Azərbaycan artıq Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında yalnız coğrafi körpü deyil, siyasi dialoqun, iqtisadi tərəfdaşlığın və nəqliyyat əlaqələrinin genişlənməsində fəal rol oynayan dövlət kimi çıxış edir. Bişkekdə keçirilən görüşlər və aparılan müzakirələr ölkəmizin həm ikitərəfli münasibətlərin inkişafına, həm də çoxtərəfli əməkdaşlıq platformalarına verdiyi önəmi bir daha nümayiş etdirdi.

Azərbaycan-Qırğızıstan münasibətlərinin müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlməsi iki ölkə arasında formalaşmış qarşılıqlı etimadın və siyasi iradənin nəticəsidir. Ortaq tarixi və mədəni bağlar üzərində qurulan münasibətlər artıq iqtisadiyyat, investisiya, nəqliyyat, enerji, humanitar və digər istiqamətləri əhatə edən geniş əməkdaşlıq modelinə çevrilir. Prezident İlham Əliyevin səfəri zamanı səsləndirilən fikirlər də göstərdi ki, Bakı Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əlaqələrə ayrı-ayrı ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində deyil, daha geniş regional inteqrasiya və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq prizmasından yanaşır.

Bu baxımdan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə münasibətlərin inkişafı da Azərbaycanın xarici siyasət prioritetləri ilə uzlaşır. Siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq, təhlükəsizlik, enerji, nəqliyyat, elm, təhsil, mədəniyyət və digər sahələri əhatə edən ŞƏT geniş Avrasiya məkanında mühüm platformalardan birinə çevrilib. Azərbaycanın təşkilatda dialoq tərəfdaşı statusunda iştirakı ölkəmizə yeni siyasi və iqtisadi imkanlardan yararlanmaq, müxtəlif dövlətlərlə əməkdaşlığı daha geniş formatda inkişaf etdirmək üçün əlavə imkan yaradır.

Azərbaycanın ŞƏT məkanındakı əhəmiyyətini artıran əsas amillərdən biri onun əlverişli geostrateji mövqeyidir. Şərqlə Qərbin, Şimalla Cənubun kəsişməsində yerləşən ölkəmiz müasir nəqliyyat və logistika sistemində mühüm bağlantı nöqtəsinə çevrilib. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutlarının inkişafı, Azərbaycanın yaratdığı müasir liman, dəmir yolu və avtomobil infrastrukturu ölkənin tranzit imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirir. Mərkəzi Asiya dövlətlərinin Avropa bazarlarına çıxışında Azərbaycanın imkanlarından istifadənin artması isə ölkəmizin regional iqtisadi proseslərdə çəkisini daha da yüksəldir.

Prezident İlham Əliyevin “ŞƏT plyus” formatında keçirilən görüşdə səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərə yanaşmasının mühüm istiqamətlərini də ortaya qoydu. Dövlət başçısı Cənubi Qafqazda formalaşan yeni siyasi şəraitə, Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərində sülh gündəliyinə və bölgədə uzunmüddətli sabitliyin təmin olunmasının vacibliyinə diqqət çəkdi. Azərbaycanın öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü bərpa etdikdən sonra sülh təşəbbüsü ilə çıxış etməsi ölkəmizin qarşıdurma səhifəsini bağlayaraq regionu əməkdaşlıq məkanına çevirmək niyyətini nümayiş etdirir. Yeni nəqliyyat kommunikasiyalarının yaradılması, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və qarşılıqlı ticarətin inkişaf etdirilməsi Cənubi Qafqaz üçün tamamilə fərqli perspektivlər formalaşdıra bilər.

Azərbaycanın təqdim etdiyi yanaşmanın mühüm tərəfi sülhün yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, konkret iqtisadi və kommunikasiya layihələri ilə möhkəmləndirilməsinə üstünlük verilməsidir. Region ölkələrinin bir-birinə iqtisadi baxımdan daha sıx bağlanması uzunmüddətli sabitliyin mühüm təminatlarından biri ola bilər. Bu mənada Azərbaycanın təşəbbüsləri yalnız ölkəmizin milli maraqlarına deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqaz və daha geniş Avrasiya məkanında iqtisadi fəallığın artmasına xidmət edən imkanlar yaradır.

Dövlət başçısının çıxışında beynəlxalq hüququn işlək mexanizmlərlə təmin olunmasının vacibliyinə toxunması da xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Azərbaycanın uzun illər icra olunmayan beynəlxalq qətnamələrlə bağlı təcrübəsi göstərdi ki, qəbul edilən qərarların həyata keçirilməsi üçün təsirli mexanizmlərin mövcudluğu vacibdir. Prezident İlham Əliyevin bu istiqamətdə səsləndirdiyi mövqe beynəlxalq təşkilatların nüfuzunun qorunması və münaqişələrin həllində onların daha effektiv fəaliyyət göstərməsi baxımından aktual çağırış kimi qiymətləndirilə bilər.

Azərbaycan eyni zamanda beynəlxalq münasibətlərdə çoxtərəfli əməkdaşlığın genişləndirilməsini ardıcıl şəkildə dəstəkləyir. Qoşulmama Hərəkatına sədrliyi dövründə əldə edilmiş təcrübə, müxtəlif beynəlxalq platformalarda irəli sürülən təşəbbüslər və qlobal məsələlərdə dialoqa verilən önəm ölkəmizin bu istiqamətdə mövqeyini ortaya qoyur. Bakı fərqli siyasi və iqtisadi maraqlara malik dövlətlər arasında əməkdaşlığın mümkünlüyünü göstərməyə, qarşıdurma əvəzinə dialoq və qarşılıqlı fayda prinsipini təşviq etməyə çalışır.

Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında əlaqələrin genişlənməsi isə qarşıdakı dövrdə Azərbaycanın geosiyasi və geoiqtisadi əhəmiyyətini daha da artıra bilər. Xəzər üzərindən formalaşan nəqliyyat bağlantıları, enerji əməkdaşlığı, yeni logistika imkanları və qarşılıqlı investisiyalar geniş bir coğrafiyada dövlətlərin iqtisadi maraqlarını bir-birinə yaxınlaşdırır. Azərbaycan bu sistemin əsas iştirakçılarından biri olaraq həm öz iqtisadi imkanlarını genişləndirir, həm də Avrasiya məkanında yeni əməkdaşlıq arxitekturasının formalaşmasına töhfə verir.

Prezident İlham Əliyevin Qırğız Respublikasına səfəri və Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı çərçivəsində keçirdiyi görüşlər bir daha göstərir ki, Azərbaycanın xarici siyasəti dəyişən beynəlxalq münasibətlər sisteminin yaratdığı imkanlardan səmərəli istifadə etməyə hesablanıb. Güclənən Mərkəzi Asiya əlaqələri, Cənubi Qafqazda sülh gündəliyi, tranzit imkanlarının genişlənməsi və çoxtərəfli diplomatiyaya verilən əhəmiyyət Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyini müəyyən edən əsas istiqamətlər sırasında yer alır. Bütün bunlar ölkəmizin yalnız öz regionunda deyil, daha geniş Avrasiya məkanında siyasi dialoq, iqtisadi əməkdaşlıq və nəqliyyat bağlantılarının mühüm iştirakçılarından biri kimi mövqeyinin möhkəmləndiyini göstərir.