Azərbaycan elminin görkəmli nümayəndələrindən biri olan akademik Zərifə Əziz qızı Əliyevanın anadan olmasının 103-cü ildönümü böyük ehtiramla yad olunur. Onun adı təkcə oftalmologiya sahəsində deyil, ümumilikdə Azərbaycan tibb elminin inkişaf tarixində xüsusi yer tutur. Zərifə Əliyeva həm alim, həm həkim, həm də yüksək mənəviyyat nümunəsi kimi yaddaşlarda qalmışdır. Onun ömür yolu elmə və insanlığa həsr olunmuş bir məktəbdir.

Zərifə Əliyeva 1923-cü il 28 apreldə Naxçıvanın Şərur rayonunda dünyaya gəlmişdir. Uşaqlıq illərindən elmə və biliyə olan marağı onun gələcək yolunu müəyyənləşdirmişdir. O, gənc yaşlarından ciddi oxuma həvəsi və yüksək məsuliyyət hissi ilə seçilirdi. Bu keyfiyyətlər onun böyük alim kimi formalaşmasının təməlini qoymuşdur.

1947-ci ildə N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunu uğurla bitirmişdir. Tibb sahəsinə olan sevgisi onu tez bir zamanda elmi fəaliyyətə yönəltmişdir. O, həkimliklə yanaşı, elmi tədqiqatlara da xüsusi önəm verirdi. Bu yanaşma onun gələcəkdə böyük elmi nailiyyətlər qazanmasına şərait yaratmışdır.

Zərifə Əliyeva Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Oftalmologiya İnstitutunda elmi işçi kimi fəaliyyət göstərmişdir. Daha sonra Ə.Əliyev adına Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunda dosent və professor kimi çalışmışdır. O, göz xəstəliklərinin öyrənilməsi sahəsində fundamental araşdırmalar aparmışdır. Onun elmi fəaliyyəti Azərbaycan oftalmologiyasının inkişafında mühüm mərhələ olmuşdur.

Alimin ən böyük xidmətlərindən biri traxoma xəstəliyinin öyrənilməsi və müalicəsinə dair geniş tədqiqatlar aparmasıdır. O, həmçinin peşə ilə bağlı göz xəstəliklərinin səbəblərini araşdırmışdır. Bu sahədə əldə etdiyi nəticələr praktik tibbdə geniş tətbiq olunmuşdur. Onun yanaşmaları minlərlə insanın sağlamlığının qorunmasına xidmət etmişdir.

Zərifə Əliyeva oftalmologiyada peşə patologiyası üzrə yeni elmi istiqamətin əsasını qoymuşdur. Onun təşəbbüsü ilə yaradılan laboratoriya bu sahədə ilk ixtisaslaşmış elmi mərkəzlərdən biri olmuşdur. Bu, Azərbaycan elminə böyük töhfə kimi qiymətləndirilir. O, elmi infrastrukturun inkişafına xüsusi diqqət yetirmişdir.

Onun elmi irsi olduqca zəngindir və 12 monoqrafiya, 150-yə yaxın elmi məqalə ilə xarakterizə olunur. “Terapevtik oftalmologiya” və “İridodiaqnostikanın əsasları” kimi əsərləri bu gün də aktuallığını qoruyur. O, həmçinin ixtira və səmərələşdirici təkliflərin müəllifi olmuşdur. Bu işlər onun elmi yaradıcılığının genişliyini göstərir.

Akademik Zərifə Əliyeva yüksək ixtisaslı kadrların hazırlanmasına böyük töhfə vermişdir. O, gənc həkim və alimlərin yetişdirilməsində mühüm rol oynamışdır. Onun pedaqoji fəaliyyəti elmi məktəbin formalaşmasına səbəb olmuşdur. Bu gün bir çox mütəxəssis onun yaratdığı məktəbin davamçısıdır.

O, müxtəlif beynəlxalq elmi təşkilatların və cəmiyyətlərin üzvü olmuşdur. SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının nüfuzlu mükafatına layiq görülməsi onun elmi dəyərinin göstəricisidir. Bu, onun beynəlxalq səviyyədə tanınmasının sübutudur. Onun fəaliyyəti təkcə ölkə daxilində deyil, xaricdə də yüksək qiymətləndirilmişdir.

1954-cü ildə Heydər Əliyevlə ailə həyatı quran Zərifə Əliyeva həm də nümunəvi bir ailə insanı idi. Bu ailədən Sevil və İlham Əliyev dünyaya gəlmişdir. Onun ailə həyatı da yüksək mənəvi dəyərlərlə seçilirdi. Bu, onun həyatının həm şəxsi, həm də ictimai tərəfini tamamlayır.

1985-ci ildə Moskva şəhərində vəfat edən akademik böyük hörmətlə yad edilir. Onun cənazəsi 1994-cü ildə Bakıya gətirilərək Fəxri Xiyabanda dəfn olunmuşdur. Bu, onun xalq tərəfindən necə böyük ehtiramla qarşılandığını göstərir. Zərifə Əliyeva bu gün də sevgi və minnətdarlıqla anılır.

Akademik Zərifə Əliyevanın irsi Azərbaycan elmi üçün əvəzolunmaz sərvətdir. Onun yaratdığı elmi məktəb bu gün də yaşayır və inkişaf edir. O, insanlara nur bəxş edən bir ömür yaşamışdır. Onun adı Azərbaycan tarixində əbədi olaraq yaşayacaqdır.