Türk Dövlətləri Təşkilatı: birlikdən gücə, əməkdaşlıqdan təhlükəsizliyə

Türk Dövlətləri Təşkilatı: birlikdən gücə, əməkdaşlıqdan təhlükəsizliyə
Prezident İlham Əliyev: “Türk dünyası bizim ailəmizdir”
Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) son illərdə türk dövlətləri arasında qarşılıqlı əlaqələrin inkişaf etdiyi, ortaq maraqların müzakirə edildiyi və əməkdaşlığın yeni istiqamətlərinin müəyyənləşdirildiyi mühüm platformaya çevrilib. Prezident İlham Əliyevin TDT-yə üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşdə səsləndirdiyi fikirlər də təşkilatın qarşısında dayanan əsas vəzifələri, mövcud imkanları və gələcək hədəfləri aydın şəkildə ortaya qoyur. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, TDT beynəlxalq arenadakı mövqeyini möhkəmləndirmək üçün öz potensialından maksimum istifadə etməlidir.
Güclənən Türk Dövlətləri Təşkilatı
2009-cu ildə Naxçıvanda keçirilmiş tarixi Zirvə görüşündən sonra TDT mühüm inkişaf yolu keçib. Bu gün təşkilat çərçivəsində müxtəlif istiqamətlər üzrə görüşlərin və tədbirlərin keçirilməsi üzv dövlətlər arasında qarşılıqlı fəaliyyətin genişləndiyini göstərir. Siyasi və iqtisadi məsələlərlə yanaşı, beynəlxalq təhlükəsizlik, enerji, nəqliyyat, ticarət və humanitar əməkdaşlıq kimi mühüm sahələr də təşkilatın gündəliyində xüsusi yer tutur.
Prezident İlham Əliyev TDT-nin beynəlxalq rolunun və nüfuzunun daha da artırılması üçün geniş imkanların olduğunu bildirir. Türk dövlətlərinin geniş coğrafiyada yerləşməsi, enerji və nəqliyyat dəhlizlərinin üzv ölkələrin ərazilərindən keçməsi təşkilatın strateji əhəmiyyətini artıran amillərdəndir. Bu imkanların düzgün istiqamətləndirilməsi həm üzv dövlətlərin, həm də daha geniş coğrafiyanın inkişafına töhfə verə bilər.
Azərbaycan – Türk dünyasının mühüm bağlantı məkanı
Azərbaycanın coğrafi mövqeyi TDT daxilində əməkdaşlığın inkişafında xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ölkəmiz Avropa ilə Asiyanın qovşağında yerləşməklə yanaşı, Mərkəzi Asiya dövlətləri və Türkiyə ilə fəal qarşılıqlı əlaqələr qurur. Azərbaycanın həm enerji resurslarının dünya bazarlarına çıxarılmasında, həm də nəqliyyat bağlantılarının inkişafında mühüm rolu vardır.
Bu baxımdan enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyi bir-birindən ayrı təsəvvür edilə bilməz. Müasir dünyada enerji resurslarının etibarlı təchizatı, nəqliyyat dəhlizlərinin fasiləsiz fəaliyyəti və ölkələr arasında bağlantıların gücləndirilməsi ümumi təhlükəsizlik məsələlərinin mühüm tərkib hissəsidir. TDT məkanının malik olduğu potensial bu sahələrdə əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsinə imkan yaradır.
Türk dünyasını birləşdirən mənəvi dəyərlər
TDT-nin gücünü yalnız iqtisadi və siyasi imkanlarla ölçmək mümkün deyil. Təşkilata üzv ölkələri birləşdirən ortaq tarix, mədəniyyət, dil və mənəvi dəyərlər də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin çıxışında qeyd etdiyi kimi, ümumi etnik köklər, mədəniyyətlərin və dillərin oxşarlığı türk dövlətləri arasında mənəvi birliyi möhkəmləndirən əsas amillərdəndir.
Dövlət başçısının “Türk dünyası bizim ailəmizdir” fikri bu münasibətlərin mahiyyətini ifadə edən mühüm tezislərdən biridir. Azərbaycan TDT-yə üzv ölkələrlə ikitərəfli əlaqələrin inkişafına da xüsusi diqqət yetirir. Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Özbəkistanla müttəfiqlik haqqında müqavilə və bəyannamələrin imzalanması bu əlaqələrin yüksək səviyyəsini göstərir. Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla birgə investisiya fondlarının yaradılması isə iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində atılan addımlardandır.
Sabitlik və təhlükəsizlik inkişafın əsas şərtidir
Prezident İlham Əliyevin çıxışında təhlükəsizlik məsələlərinə xüsusi diqqət ayrılır. TDT məkanında sabitlik, sülh və təhlükəsizliyin mövcud olması təşkilatın inkişafı üçün mühüm amil kimi qiymətləndirilir. Çünki sabitlik olmadan iqtisadi inkişafın, investisiyaların və yeni texnologiyaların cəlb edilməsinin davamlı olması çətinləşir.
Müasir dövrdə isə təhlükəsizlik anlayışı daha geniş məna daşıyır. Müxtəlif regionlarda davam edən müharibələr və münaqişələr, terror təhdidləri və digər risklər dövlətlərin təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığını zəruri edir. Bu baxımdan TDT-yə üzv ölkələrin təhlükəsizlik qurumları arasında məlumat mübadiləsinin, təcrübə paylaşımının və koordinasiyanın gücləndirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Təhdidlərin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsi və onların qarşısının alınması istiqamətində birgə fəaliyyət təhlükəsizlik sisteminin səmərəliliyini artıra bilər.
Gənclər – Türk dünyasının gələcəyi
Türk dünyasının gələcək inkişafında gənc nəslin rolu da xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Prezident İlham Əliyev gənclər təşkilatları arasında qarşılıqlı fəaliyyətin genişləndirilməsini vacib istiqamətlərdən biri kimi qeyd edir. Forumların, konfransların və digər tədbirlərin keçirilməsi gənclərin bir-biri ilə ünsiyyət qurmasına, xalqlarımızın ortaq tarixini və mədəni dəyərlərini daha yaxından tanımasına şərait yarada bilər.
Bu yanaşma yalnız bugünkü əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə deyil, gələcək nəsillər arasında qarşılıqlı etimadın formalaşmasına da xidmət edir. Ortaq dəyərlərini tanıyan, bir-birinin mədəniyyətinə hörmət edən gənclər türk dövlətləri arasında əlaqələrin davamlılığını təmin edən mühüm qüvvəyə çevrilə bilərlər.
Qarşıda böyük hədəflər var
TDT-nin gələcək inkişafı üçün üzv ölkələr arasında qarşılıqlı fəaliyyətin daha da gücləndirilməsi vacibdir. Təhlükəsizlik sahəsində məlumat və təcrübə mübadiləsi aparmaq, mövcud zəiflikləri müəyyənləşdirmək, mümkün təhdidlərin qarşısını almaq və dövlət qurumları arasında koordinasiyanı artırmaq təşkilatın təhlükəsizlik imkanlarının genişlənməsinə şərait yarada bilər.
Prezident İlham Əliyev TDT-nin qarşısında daha geniş hədəflərin dayandığını vurğulayır. Təşkilatın beynəlxalq təhlükəsizlik, beynəlxalq ticarət, enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat bağlantıları ilə bağlı məsələlərdə rolunun artırılması bu hədəflər sırasında mühüm yer tutur. Beynəlxalq hüququn prinsiplərinə hörmət və onun üstünlüyünün qorunması da çıxışda diqqət çəkən məsələlərdəndir.
Beləliklə, Türk Dövlətləri Təşkilatı üçün qarşıdakı dövr daha sıx əməkdaşlıq, qarşılıqlı etimad və birgə fəaliyyət dövrü kimi xarakterizə olunur. Ümumi tarix, mədəniyyət və mənəvi dəyərlər üzərində qurulan münasibətlər siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik sahələrində əməkdaşlıqla tamamlanır. Azərbaycanın və Prezident İlham Əliyevin çıxışda ifadə etdiyi yanaşmaya görə, mövcud potensialdan səmərəli istifadə etməklə TDT-nin beynəlxalq arenadakı rolunun daha da gücləndirilməsi üçün geniş imkanlar mövcuddur.