Azərbaycan iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi, qeyri-neft sektorunun inkişafı və beynəlxalq iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi ölkənin uzunmüddətli inkişaf strategiyasında mühüm yer tutur. Kamboca ilə əməkdaşlıq da bu baxımdan yeni imkanların araşdırılması üçün perspektivli istiqamətlərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər. İkitərəfli əlaqələrin yalnız ənənəvi sahələrlə məhdudlaşmaması, müxtəlif iqtisadi istiqamətlər üzrə qarşılıqlı maraqların müəyyənləşdirilməsi əməkdaşlığın məzmununu zənginləşdirə bilər. Ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi, investisiya imkanlarının öyrənilməsi və biznes dairələri arasında təmasların gücləndirilməsi hər iki ölkənin iqtisadi potensialından daha səmərəli istifadə edilməsinə kömək edə bilər. Bununla yanaşı, Azərbaycan və Kamboca arasında iqtisadi əməkdaşlığın inkişafı üçün dövlət qurumları ilə yanaşı, özəl sektorun da fəallığı vacibdir. Sahibkarların bir-birinin bazarlarına marağının artırılması, biznes nümayəndələrinin qarşılıqlı səfərlərinin təşkili və iqtisadi imkanlar barədə məlumat mübadiləsinin genişləndirilməsi konkret nəticələrin əldə olunmasını sürətləndirə bilər. Dövlətlərarası siyasi münasibətlərin yaratdığı əlverişli şərait biznes əlaqələrinin qurulması üçün başlanğıc nöqtəsi rolunu oynayır. Əsas məsələ bu imkanları davamlı iqtisadi əməkdaşlığa çevirməkdir. Baş nazir Hun Manetin Azərbaycana səfərinin əhəmiyyətini artıran amillərdən biri də onun AQEM-in Zirvə görüşündə iştirak etməsidir. Azərbaycanın ilk dəfə bu mühüm beynəlxalq toplantıya ev sahibliyi etməsi ölkəmizin çoxtərəfli diplomatiya sahəsində fəallığının göstəricisidir. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın AQEM-ə sədrliyinin yekdilliklə dəstəklənməsini ölkəmizin müstəqil siyasətinə və beynəlxalq mövqeyinə göstərilən hörmətin təzahürü kimi qiymətləndirdi. Bu yanaşma Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlıq platformalarında dialoqun inkişafına verdiyi əhəmiyyəti bir daha nümayiş etdirir. AQEM çərçivəsində keçirilən görüşlər Asiya ölkələri arasında qarşılıqlı etimadın möhkəmləndirilməsi, təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirəsi və əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Müxtəlif siyasi və iqtisadi xüsusiyyətlərə malik dövlətlərin ortaq maraqlar ətrafında bir araya gəlməsi beynəlxalq münasibətlərdə qarşılıqlı anlaşmanın güclənməsinə xidmət edir. Azərbaycanın bu platformaya sədrliyi ölkəmizə regional və daha geniş Avrasiya məkanında dialoqun inkişafına töhfə vermək üçün əlavə imkanlar yaradır. Kambocanın Baş nazirinin sammitdə şəxsən iştirak etməsi də iki ölkənin çoxtərəfli əməkdaşlığa verdiyi önəmi göstərir. Bu səfər çərçivəsində ikitərəfli məsələlərlə beynəlxalq gündəliyin əlaqələndirilməsi dövlətlər arasında siyasi dialoqun daha səmərəli təşkilinə şərait yaradır. Belə görüşlər tərəfdaş ölkələrin mövqelərinin daha yaxından öyrənilməsinə, ortaq maraqların müəyyənləşdirilməsinə və gələcək təşəbbüslərin müzakirəsinə imkan verir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında keçmiş Baş nazir, hazırda Kamboca Senatının sədri Hun Senlə on iki il əvvəl Azərbaycanda keçirdiyi görüşü xatırlatması da diqqətəlayiq məqamdır. Bu xatırlatma iki ölkə arasında münasibətlərin davamlılığına, əvvəlki təmasların yaratdığı siyasi ənənəyə və əlaqələrin gələcək nəsillər üçün də inkişaf etdirilməsinin əhəmiyyətinə işarə edir. Diplomatik münasibətlərdə ardıcıllığın qorunması dövlətlər arasında etimadın möhkəmlənməsinə və əməkdaşlığın yeni mərhələyə yüksəlməsinə müsbət təsir göstərir. Hun Manetin Azərbaycana səfəri zamanı iqtisadi və institusional əlaqələrin genişləndirilməsinə yönəlmiş sənədlərin mübadiləsi də münasibətlərin praktik məzmununu gücləndirən addımlar sırasındadır. Ticarət və iqtisadi əməkdaşlıq, ikiqat vergitutmanın aradan qaldırılması, həmçinin diplomatiya və beynəlxalq əlaqələr sahəsində təhsil əməkdaşlığına dair razılaşmalar tərəflərin əlaqələri müxtəlif istiqamətlər üzrə inkişaf etdirmək niyyətini əks etdirir. Bu sənədlər əməkdaşlığın hüquqi və təşkilati əsaslarının möhkəmləndirilməsinə, iqtisadi münasibətlər üçün daha əlverişli şəraitin yaradılmasına və mütəxəssislər arasında təcrübə mübadiləsinin genişlənməsinə xidmət edə bilər. Ümumilikdə, Prezident İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan–Kamboca münasibətlərinin gələcək inkişafına dair aydın istiqamətləri ortaya qoyur. Siyasi münasibətlərin möhkəmləndirilməsi, beynəlxalq təşkilatlarda qarşılıqlı dəstəyin davam etdirilməsi, ticarət və investisiya əlaqələrinin genişləndirilməsi, məlumat mübadiləsinin gücləndirilməsi bu istiqamətlərin əsasını təşkil edir. Qarşılıqlı maraqların düzgün müəyyənləşdirilməsi və əldə olunmuş razılaşmaların ardıcıl şəkildə həyata keçirilməsi tərəfdaşlığın real nəticələr verməsi üçün vacib şərtlərdir. Azərbaycanın müxtəlif regionlarla əlaqələrini genişləndirmək siyasəti ölkənin beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını artırmaqla yanaşı, iqtisadi və diplomatik münasibətlərin daha çevik və çoxşaxəli qurulmasına xidmət edir. Kamboca ilə münasibətlərin inkişafı da bu siyasətin tərkib hissəsi kimi qarşılıqlı faydaya əsaslanan yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaranmasına şərait yaradır. Bakı görüşləri göstərir ki, dövlətlər arasında mövcud dostluq münasibətləri konkret təşəbbüslərlə möhkəmləndirildikdə daha geniş perspektivlər açılır.
Beləliklə, Hun Manetin Azərbaycana rəsmi səfəri və Prezident İlham Əliyevin bəyanatı iki ölkə arasında münasibətlərin yeni məzmunla zənginləşdirilməsi baxımından əhəmiyyətli siyasi hadisədir. Əldə olunan razılaşmaların həyata keçirilməsi, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və beynəlxalq platformalarda əməkdaşlığın davam etdirilməsi Azərbaycan ilə Kamboca arasında tərəfdaşlığın gələcək inkişafına töhfə verə bilər.

Araz Xudadanov – YAP Sabunçu rayon təşkilatının sədri