Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu mədəniyyətlərarası münasibətləri və digər əlaqədar məsələləri həll etmək üçün olduqca səmərəli və əhatəli platformalardan birinə çevrilmişdir Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində kəskin qütbləşmələrin, etnik-dini ayrıseçkiliyin və geosiyasi qarşıdurmaların dərinləşdiyi bir dövrdə dünyada sülh və qarşılıqlı anlaşma körpülərinin qurulması qlobal miqyaslı siyasi iradə, strateji uzaqgörənlik və prinsipial mövqe tələb edir. Ənənəvi təhlükəsizlik arxitekturasının ciddi sınaqlarla üzləşdiyi, beynəlxalq təşkilatların böhranları həll etməkdə çətinlik çəkdiyi indiki tarixi mərhələdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin yürütdüyü müstəqil xarici siyasət kursu və təşəbbüskarı olduğu mötəbər beynəlxalq platformalar planetar miqyasda həmrəyliyin təmininə misilsiz töhfələr verir. Paytaxtımızda təşkil edilən Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun açılış mərasimindəki dərin məzmunlu və konseptual çıxışında dövlətimizin başçısı bu reallığı aydın şəkildə ifadə etdi: “Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu mədəniyyətlərarası münasibətləri və digər əlaqədar məsələləri həll etmək üçün olduqca səmərəli və əhatəli platformalardan birinə çevrilmişdir”. Bu fikir sadəcə keçirilən mötəbər tədbirin xülasəsi deyil, Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə onilliklər boyu formalaşdırılan və ardıcıl şəkildə həyata keçirilən sülh fəlsəfəsinin məntiqi və praktiki təntənəsidir. Məlum olduğu kimi, bu qlobal institutun təməlində məhz cənab İlham Əliyevin 2008-ci ildə irəli sürdüyü tarixi “Bakı Prosesi” təşəbbüsü dayanır. O dövrdə Avropa Şurası və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv ölkələrin mədəniyyət nazirlərini eyni masa arxasında əyləşdirmək ideyası beynəlxalq münasibətlər tarixində analoqu olmayan cəsarətli bir diplomatik gediş idi. Prezident İlham Əliyev müxtəlif sivilizasiyaların təbii qovşağı olan Azərbaycanın tarixi-coğrafi mövqeyindən, xalqımızın minillik tolerantlıq və birgəyaşayış mədəniyyətindən güc alaraq, regional dəyərləri ümumbəşəri diplomatiya alətinə çevirməyi bacardı. Dövlət başçısının nümayiş etdirdiyi ardıcıl qətiyyət nəticəsində təşəbbüs qısa zamanda BMT, UNESCO, BMT-nin Sivilizasiyalar Alyansı və ICESCO kimi mötəbər təşkilatların tam dəstəklədiyi, qlobal humanitar gündəliyi müəyyənləşdirən institusional platformaya çevrildi. Məhz İlham Əliyevin diplomatik səyləri nəticəsində Bakı təkcə neft-qaz diplomatiyasının deyil, həm də qlobal humanitar dialoqun mərkəzi statusunu qazandı. Prezident İlham Əliyev öz çıxışında təkcə mədəni əlaqələrin təşviqi ilə kifayətlənməyərək, müasir dünyanın ən ağrılı yaralarına, beynəlxalq hüququn aşınmasına və təhlükəsizlik arxitekturasındakı sistem böhranına da cəsarətlə toxundu. Dövlət başçısı bəyan etdi ki, mədəniyyətlərarası dialoq dekorativ xarakterli tədbirlər toplusu ola bilməz; bu, real siyasi, iqtisadi və humanitar ziddiyyətlərin aradan qaldırılması üçün effektiv təsir mexanizmi olmalıdır. Çıxışda xüsusilə vurğulandı ki, beynəlxalq hüququn selektiv tətbiqi, bəzi güc mərkəzlərinin ikili standartlar siyasəti və ksenofobiyanın dövlət səviyyəsinə qaldırılması qlobal nizamı daxildən sarsıdır. Azərbaycan lideri öz prinsipial mövqeyini nümayiş etdirərək, ədalət və bərabərhüquqlu tərəfdaşlıq olmadan davamlı sülhə nail olmağın qeyri-mümkünlüyünü beynəlxalq birliyin ali nümayəndələri qarşısında qətiyyətlə bəyan etdi. Dövlət başçısının nitqində diqqət çəkən ən mühüm məqamlardan biri də dialoqun praktiki nəticələrə xidmət etməsi zərurəti oldu. Prezident vurğuladı ki, dünyada dini və milli zəmində nifrət nitqinin, islamofobiyanın, ksenofobiyanın və antisemitizmin artdığı bir şəraitdə sadəcə bəyanatlar səsləndirmək kifayət etmir. İnsanların şüurunda sülh mədəniyyətini formalaşdırmaq, təhsil sistemlərində dözümlülük ideyalarını gücləndirmək və gəncləri radikal ideologiyaların təsirindən qorumaq üçün konkret əməli fəaliyyət planları lazımdır. İlham Əliyev bu baxımdan Ümumdünya Forumunun yaratdığı intellektual bazanın beynəlxalq qanunvericilik və qlobal siyasət sənədlərinə transfer edilməsinin vacibliyini irəli sürdü. Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirləri qlobal auditoriya üçün bu qədər inandırıcı və sanballı edən əsas amil isə Azərbaycanın öz daxili ictimai-siyasi modeli ilə bu prinsiplərə sadiqliyini sübuta yetirməsidir. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, Azərbaycanda bütün dini konfessiyaların, fərqli etnik xalqların nümayəndələri tam bərabərhüquqlu, mehriban ailə şəraitində yaşayır, onların məbədləri dövlət tərəfindən bərpa olunur və qorunur. Bu daxili ahəngdarlıq, ictimai həmrəylik və vətəndaş sülhü ölkəmizin xarici siyasətində də birləşdirici körpü rolunu oynamağa tükənməz mənəvi zəmin yaradır. Öz daxilində multikulturalizmi həyat tərzinə çevirməyən, fərqliliklərə dözümlülüklə yanaşmayan heç bir dövlət qlobal arenada səmimi dialoq çağırışçısı ola bilməz. Məhz Azərbaycanın real həyat təcrübəsi ölkəmizi bu sahədə qlobal nümunəyə çevirmişdir. Eyni zamanda, cənab İlham Əliyevin yürütdüyü balanslaşdırılmış, müstəqil və beynəlxalq hüquqa əsaslanan xarici siyasət ölkəmizə beynəlxalq arenada misilsiz bir etibar qazandırmışdır. Azərbaycanın BMT-dən sonra dünyanın ən böyük ikinci siyasi təsisatı olan Qoşulmama Hərəkatına dörd il ərzində uğurla sədrlik etməsi, qlobal pandemiyanın ən ağır günlərində "peyvənd millətçiliyinə" qarşı liderlik nümayiş etdirməsi, Şərqlə Qərb arasında dialoq kanallarını açıq saxlaması və ən nəhayət, planetin ən mühüm iqlim sammiti olan COP konfranslarına yüksək səviyyəli ev sahibliyi etməsi məhz Prezident İlham Əliyevin şəxsi beynəlxalq nüfuzunun, diplomatik istedadının və qlobal idarəetmə bacarığının parlaq təcəssümüdür. Azərbaycan lideri qütbləşmiş bir dünyada müxtəlif tərəfləri bir araya gətirmək, ortaq maraqları tapmaq və kompromis mühiti yaratmaq sahəsində müasir dövrün ən qabiliyyətli vasitəçilərindən və siyasi xadimlərindən biri olduğunu dəfələrlə sübuta yetirmişdir. Prezidentin çıxışında toxunulan digər mühüm strateji xətt regionda davamlı sülhün və əməkdaşlığın təşviqi oldu. Cənubi Qafqazda yaranmış yeni geosiyasi reallıqlar fonunda Azərbaycanın sülh müqaviləsi və regional kommunikasiyaların açılması istiqamətində atdığı konstruktiv addımlar məhz dialoq və əməkdaşlıq fəlsəfəsinə söykənir. İlham Əliyev açıq şəkildə nümayiş etdirdi ki, hərbi və siyasi qələbələrdən sonra belə Azərbaycanın əsas məqsədi intiqam deyil, ədalətli, beynəlxalq hüquqa söykənən sülhün bərqərar olması, bölgənin sabitlik və iqtisadi tərəqqi zonasına çevrilməsidir. Bu yanaşma forum iştirakçıları tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanaraq, Azərbaycanın sülh təşəbbüskarı kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirdi. Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumundakı çıxışı bəşəriyyətin parçalanmaq, düşmənçilik toxumu səpmək deyil, ortaq dəyərlər və gələcək naminə sıx birləşmək zərurətini ortaya qoyan tarixi bir manifest oldu. Dövlətimizin başçısının qeyd etdiyi kimi, Bakı platforması qərəzlərdən uzaq, səmimi, bərabərhüquqlu və əhatəli müzakirələrin aparılması üçün dünyada ən etibarlı məkandır. İlham Əliyevin müəllifi olduğu bu dialoq modeli təsdiqləyir ki, Azərbaycan təkcə təbii sərvətləri və iqtisadi gücü ilə deyil, həm də gələcək nəsillərə daha təhlükəsiz, ədalətli və dözümlü bir dünya bəxş etmək uğrunda apardığı qlobal liderlik missiyası ilə beynəlxalq birliyin ən etibarlı və prinsipial dayaqlarından biridir.

Bakı şəhər 192 №-li tam orta məktəbin tarix müəllimi Aslanova Samirə