Azərbaycan xalqı üçün sülh sözünün xüsusi mənası vardır. Ölkəmizin yaxın tarixində müharibə, işğal, məcburi köçkünlük və ağır itkilərlə bağlı ağrılı hadisələr yaşanmışdır. Uzun illər ərzində Azərbaycan torpaqlarının işğal altında qalması yüz minlərlə insanın doğma yurdlarından ayrı düşməsinə səbəb olmuşdur. Bu baxımdan bu gün “sülh var və müharibə dayanıb” demək yalnız silahların susmasını deyil, həm də yeni bir mərhələnin başlanmasını ifadə edir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası ölkənin müasir tarixində mühüm hadisədir. 2020-ci il Vətən müharibəsi nəticəsində bir sıra ərazilər işğaldan azad edildi, 2023-cü ilin sentyabrında isə Azərbaycanın Qarabağ bölgəsində dövlət suverenliyinin bərpası təmin olundu. Bu hadisələrdən sonra qarşıda duran əsas məsələlərdən biri müharibənin nəticələrini aradan qaldırmaq, azad edilmiş əraziləri yenidən qurmaq və insanların təhlükəsiz şəkildə öz doğma yurdlarına qayıtması üçün şərait yaratmaqdır.
Hazırda Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı quruculuq və bərpa işləri aparılır. Şəhər və kəndlər yenidən salınır, yollar, məktəblər, xəstəxanalar və digər infrastruktur obyektləri inşa edilir. Keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı bu prosesin ən mühüm istiqamətlərindən biridir. İnsanların öz evlərinə qayıtması, uşaqların həmin ərazilərdə məktəbə getməsi və ailələrin normal həyat qurması sülhün real nəticələrinin cəmiyyət tərəfindən hiss edilməsinə imkan verir.
Sülh Azərbaycan üçün həm də iqtisadi və sosial inkişaf baxımından yeni imkanlar yaradır. Müharibəyə sərf olunan resursların daha böyük hissəsinin quruculuğa, təhsilə, səhiyyəyə, texnologiyaya və yeni iş yerlərinin yaradılmasına yönəldilməsi ölkənin gələcək inkişafına xidmət edir. Zəngəzur dəhlizi və digər nəqliyyat layihələri regionun iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıya bilər. Azərbaycanın yerləşdiyi əlverişli coğrafi mövqe ölkəni regional əməkdaşlığın mühüm iştirakçılarından birinə çevirir.
Sülhün möhkəmlənməsi Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münasibətlərin gələcəkdə normallaşmasından da asılıdır. İki ölkə arasında sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi, qarşılıqlı etimadın yaradılması və uzunmüddətli sülhün təmin edilməsi Cənubi Qafqazın gələcəyi üçün mühüm məsələlərdir. Azərbaycan üçün əsas məqsədlərdən biri öz ərazi bütövlüyü və suverenliyi çərçivəsində təhlükəsizliyin təmin olunması və regionda davamlı sabitliyin formalaşmasıdır.
Tarix müəllimi kimi gənc nəslə sülhün dəyərini izah etmək xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şagirdlər müharibənin səbəblərini və nəticələrini öyrənməklə yanaşı, sülhün qorunmasının nə qədər vacib olduğunu da anlamalıdırlar. Azərbaycan tarixinin son onillikləri göstərir ki, müharibənin gətirdiyi itkiləri heç bir cəmiyyət asanlıqla unuda bilməz. Buna görə də tarixi yaddaşı qorumaqla yanaşı, gələcək nəsillərə daha təhlükəsiz və sabit həyat qurmaq ideyasını aşılamaq lazımdır.
Bu gün sülhün olması Azərbaycan üçün yeni imkanlar deməkdir. Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpası, keçmiş məcburi köçkünlərin qayıdışı, regionda iqtisadi əlaqələrin inkişafı və gənc nəslin sülh şəraitində böyüməsi ölkənin gələcəyinə birbaşa təsir göstərir. Müharibə dayanıbsa, qarşıda quruculuq, inkişaf və əmək yolu açılır. Əsas məsələ əldə edilmiş sabitliyi qorumaq, sülhü möhkəmləndirmək və Azərbaycanı gələcək nəsillər üçün daha güclü, təhlükəsiz və firavan ölkəyə çevirməkdir.
Rasim Quliyev adına 107 nömrəli tam orta məktəbin tarix müəllimi: Qurban İbişli