Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayı Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında mühüm hadisə olmaqla yanaşı, ölkənin yeni ictimai-siyasi və geosiyasi reallıqlar şəraitində qarşısında duran əsas vəzifələrin müəyyənləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qurultayın Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etdiyi yeni mərhələdə keçirilməsi onun siyasi əhəmiyyətini daha da artırır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyevin qurultaydakı çıxışında ölkənin keçdiyi inkişaf yolu, əldə edilmiş mühüm nailiyyətlər və qarşıdakı dövr üçün əsas strateji istiqamətlər geniş şəkildə ifadə olunmuşdur.
Çıxışın əsas məzmun istiqamətlərindən biri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası ilə bağlıdır. Azərbaycan xalqının uzun illər ərzində qarşısında dayanan ən mühüm milli məqsədlərdən biri işğal altında olan torpaqların azad edilməsi olmuşdur. 2020-ci il İkinci Qarabağ müharibəsində əldə edilən Zəfər və 2023-cü il 20 sentyabr tarixində həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa edilməsi ölkənin müasir tarixində yeni mərhələ yaratmışdır. Çıxışda bu hadisələr yalnız Azərbaycanın milli tarixi baxımından deyil, regionun geosiyasi reallıqlarına təsiri baxımından da qiymətləndirilir.
Azərbaycanın əldə etdiyi nəticələr uzunmüddətli və ardıcıl siyasi fəaliyyətin nəticəsi kimi təqdim olunur. Çıxışda vurğulanır ki, İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra Azərbaycan ərazi bütövlüyünün tam bərpası istiqamətində fəaliyyətini dayandırmamış, siyasi, diplomatik və hərbi müstəvilərdə ardıcıl addımlar atmışdır. Beynəlxalq təşkilatlarda aparılan fəaliyyət, Azərbaycanın mövqeyinin izah edilməsi, ərazidə strateji mövqelərin gücləndirilməsi və sonrakı hərbi tədbirlər bir-birini tamamlayan proseslər kimi xarakterizə edilir.
Çıxışda Azərbaycanın müasir uğurlarının siyasi əsaslarının formalaşmasında Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılması və Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətinin xüsusi rolu vurğulanır. 1992-ci ilin noyabrında Naxçıvanda Yeni Azərbaycan Partiyasının təsis qurultayının keçirilməsi həmin dövrün mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitində cəmiyyətin mühüm hissəsinin siyasi iradəsinin ifadəsi kimi təqdim edilir. O dövrdə ölkədə siyasi qeyri-sabitlik, iqtisadi çətinliklər və ərazi itkiləri ciddi problemlər yaratmışdı. Partiyanın yaradılması və Heydər Əliyevin ətrafında siyasi qüvvələrin birləşməsi sonrakı dövlətçilik proseslərinin mühüm başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.
Heydər Əliyevin siyasi xəttinin əsas xüsusiyyətlərindən biri dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi olmuşdur. Çıxışda qeyd edilir ki, 1993–2003-cü illər ərzində Azərbaycan beynəlxalq təcriddən çıxmaq, iqtisadi vəziyyəti sabitləşdirmək və dövlətin inkişaf strategiyasını müəyyənləşdirmək istiqamətində mühüm addımlar atmışdır. Beynəlxalq təşkilatlarda Azərbaycanın mövqeyinin müdafiə olunması, xarici sərmayənin ölkəyə cəlb edilməsi və “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması həmin dövrün mühüm nəticələri kimi göstərilir. Bu proseslər Azərbaycanın sonrakı iqtisadi və siyasi inkişafı üçün əsas yaratmışdır.
Çıxışın mühüm tezislərindən biri də Ulu Öndərin siyasi xəttinin dəyişməz qalmasıdır. Bu xəttin əsasını müstəqillik, dövlətçilik, iqtisadi müstəqillik, güclü hərbi potensial və ölkənin öz imkanlarından səmərəli istifadə etməsi təşkil edir. Burada dövlətin inkişafının ayrı-ayrı sahələrinin bir-birindən təcrid olunmadığı, əksinə, vahid strateji yanaşma çərçivəsində bir-birini tamamladığı görünür. Siyasi sabitlik iqtisadi inkişaf üçün, iqtisadi güc isə milli təhlükəsizlik və müstəqil xarici siyasət üçün mühüm zəmin kimi çıxış edir.
Azərbaycanın əldə etdiyi hərbi-siyasi nailiyyətlər ölkənin beynəlxalq mövqeyinin də möhkəmlənməsinə təsir göstərmişdir. Çıxışda Azərbaycanın beynəlxalq müstəvidə hörmətə layiq ölkəyə çevrildiyi və öz taleyini müstəqil şəkildə müəyyənləşdirmək imkanına malik olduğu vurğulanır. Ərazi bütövlüyünün və suverenliyin bərpası uzun illər ərzində qarşıya qoyulmuş əsas vəzifələrdən biri kimi təqdim edilir. Bu baxımdan hərbi qələbə Azərbaycanın dövlətçilik tarixində yalnız bir hərbi nəticə deyil, həm də uzunmüddətli siyasi strategiyanın nəticəsi kimi qiymətləndirilir.
Qarşıdakı dövr üçün müəyyən edilən əsas vəzifələrdən biri Azərbaycanın hərbi gücünün daha da artırılmasıdır. Çıxışda sülh müqaviləsinin paraflanması, sərhədlərdə sakitliyin yaranması və Azərbaycanla Ermənistan arasında münasibətlərdə yeni mərhələnin başlanmasına baxmayaraq, hərbi potensialın gücləndirilməsinin vacibliyi qeyd edilir. Dünyada münaqişələrin və hərbi qarşıdurmaların artması, Azərbaycanın ətrafında müxtəlif istiqamətlərdə qeyri-sabitliyin davam etməsi təhlükəsizlik məsələsini daim aktual saxlayan amillər kimi göstərilir.
Milli təhlükəsizlik anlayışı çıxışda yalnız hərbi sahə ilə məhdudlaşdırılmır. Müasir informasiya və texnologiyalar dövründə ideoloji təhlükəsizliyin də xüsusi əhəmiyyət daşıdığı vurğulanır. İnternet, kiberməkan və süni intellekt kimi yeni informasiya mühitləri müxtəlif ideoloji təsirlərin yayılması üçün geniş imkanlar yaradır. Bu baxımdan əhalinin, xüsusilə gənc nəslin təhsil və bilik səviyyəsinin yüksəldilməsi, vətənpərvərlik hisslərinin gücləndirilməsi ideoloji təxribatlara qarşı mühüm müdafiə vasitələri kimi göstərilir.
Çıxışda xarici siyasət məsələlərinə də geniş yer verilir. Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas məqsədlərindən biri ölkənin milli maraqlarının qorunması və dövlətin müstəqil qərar qəbul etmək imkanının təmin edilməsidir. Azərbaycan müxtəlif dövlətlərlə əməkdaşlıq münasibətləri qurmaqla yanaşı, hər hansı siyasi düşərgəyə qoşulmamaq xəttini davam etdirir. Bu yanaşma Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində müstəqil mövqe tutmasına və müxtəlif siyasi mərkəzlərlə qarşılıqlı əməkdaşlıq qurmasına imkan verən amil kimi təqdim olunur.
Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələrinin çoxşaxəli xarakter daşıması çıxışda konkret nümunələrlə göstərilir. Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə siyasi, iqtisadi, nəqliyyat və enerji sahələrində əlaqələrin genişləndirilməsi, İslam həmrəyliyinin gücləndirilməsi istiqamətində Azərbaycanın fəaliyyəti və müxtəlif beynəlxalq formatlarda fəal iştirakı ölkənin regional əhəmiyyətinin artdığını göstərən amillər kimi təqdim edilir. Azərbaycanın müxtəlif dövlətlər arasında münasibətlərin qurulmasına və müəyyən beynəlxalq risklərin azaldılmasına töhfə verən platformaya çevrilməsi də bu siyasətin nəticələrindən biri kimi qiymətləndirilir.
Azərbaycanın xarici siyasətində etibarlılıq və ardıcıllıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çıxışda Çin və Amerika Birləşmiş Ştatları ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin qurulması Azərbaycanın müxtəlif qlobal güc mərkəzləri ilə paralel əməkdaşlıq etdiyini göstərən mühüm nümunə kimi qeyd olunur. Burada Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas xüsusiyyəti kimi milli maraqlara əsaslanmaq və dövlətlərarası münasibətlərdə etibarlı tərəfdaş olmaq prinsipi ön plana çıxır.
İqtisadi inkişaf və maliyyə sabitliyi də çıxışda Azərbaycanın gələcək inkişafının mühüm istiqamətlərindən biri kimi müəyyənləşdirilir. İqtisadi müstəqilliyin təmin edilməsi dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi ilə birbaşa əlaqələndirilir. İnvestisiyaların cəlb edilməsi, iqtisadi potensialın genişləndirilməsi, xarici borcun azaldılması və valyuta ehtiyatlarının artırılması ölkənin maliyyə imkanlarının gücləndirilməsinə xidmət edən əsas istiqamətlər kimi göstərilir.
Enerji sektoru Azərbaycanın iqtisadi və geosiyasi əhəmiyyətini artıran əsas sahələrdən biri kimi çıxış edir. Azərbaycan neft, neft məhsulları, təbii qaz, elektrik enerjisi, neft-kimya məhsulları və gübrələr istehsal edən və ixrac edən ölkə kimi təqdim olunur. Dünyada enerji təhlükəsizliyi məsələsinin daha da aktuallaşdığı şəraitdə Azərbaycanın enerji resursları və bu resursların ixrac imkanları ölkənin beynəlxalq əhəmiyyətini artıran amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.
Nəqliyyat və tranzit imkanlarının inkişaf etdirilməsi Azərbaycanın gələcək iqtisadi strategiyasının digər mühüm istiqamətidir. Çıxışda Orta Dəhliz və Şimal-Cənub Dəhlizi xüsusi qeyd olunur. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyindən istifadə etməklə tranzit yükdaşımalarının artırılması həm iqtisadi gəlirlərin yüksəldilməsi, həm yeni iş yerlərinin yaradılması, həm də ölkənin regional nəqliyyat sistemində rolunun gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Postmüharibə dövrünün əsas vəzifələrindən biri Qarabağın və Şərqi Zəngəzurun bərpasıdır. Çıxışda bu ərazilərdə genişmiqyaslı infrastruktur və quruculuq işlərinin aparıldığı, yaşayış məntəqələrinin bərpa edildiyi və keçmiş məcburi köçkünlərin öz doğma torpaqlarına qayıtmasının təmin olunduğu qeyd edilir. “Böyük Qayıdış” Azərbaycanın müharibədən sonrakı inkişaf siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası yalnız fiziki infrastrukturun yenilənməsi ilə məhdudlaşmır. Bu proses həmin ərazilərin sosial-iqtisadi həyatının yenidən qurulmasını, insanların məskunlaşmasını və bölgənin Azərbaycanın ümumi iqtisadi sisteminə inteqrasiyasını nəzərdə tutur. Bu baxımdan “Böyük Qayıdış” həm sosial, həm iqtisadi, həm də strateji baxımdan uzunmüddətli dövlət siyasətinin mühüm istiqaməti kimi qiymətləndirilə bilər.
Nəticə olaraq, Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın yeni mərhələdə qarşısında duran əsas vəzifələri kompleks şəkildə ortaya qoyur. Ərazi bütövlüyünün və suverenliyin bərpasından sonra əsas məqsəd əldə olunmuş nəticələrin qorunması, milli təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi, hərbi potensialın artırılması, müstəqil və fəal xarici siyasətin davam etdirilməsi, iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsi və azad edilmiş ərazilərin bərpasıdır.
Çıxışın ümumi məzmunundan aydın olur ki, Azərbaycanın gələcək inkişafı müxtəlif sahələrin qarşılıqlı əlaqəsi əsasında nəzərdə tutulur. Güclü iqtisadiyyat, hərbi imkanlar, enerji və nəqliyyat potensialı, fəal diplomatiya, ideoloji təhlükəsizlik və Qarabağda aparılan quruculuq işləri vahid strateji yanaşmanın tərkib hissələridir. Bu istiqamətlərin ardıcıl şəkildə həyata keçirilməsi Azərbaycanın müstəqil inkişafının və beynəlxalq mövqeyinin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından əsas amillər kimi çıxış edir.
N.Nərimanov adına 128 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbi
Musiqi müəllimi - Ağayev Ceyhun Cavid oğlu