Müasir dünyada sülhün, qarşılıqlı anlaşmanın və əməkdaşlığın qorunması xalqlar və dövlətlər qarşısında duran əsas vəzifələrdəndir. Qloballaşma proseslərinin sürətləndiyi, müxtəlif mədəniyyətlərə, dinlərə və dünyagörüşlərinə malik cəmiyyətlərin qarşılıqlı əlaqələrinin genişləndiyi bir dövrdə mədəniyyətlərarası dialoqun əhəmiyyəti daha da artır. Bu baxımdan, Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il oktyabrın 27-də Bakıda “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusunda keçirilən VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda çıxışı xüsusi aktuallıq kəsb edir.
Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu müxtəlif xalqlar, dinlər və sivilizasiyalar arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmləndirilməsi, mövcud problemlərin müzakirəsi və onların həlli yollarının axtarılması baxımından olduqca səmərəli və əhatəli platformalardan birinə çevrilmişdir. Forumun əsas məqsədi fərqli mədəniyyətlər arasında körpülər yaratmaq, ayrı-seçkiliyə və dözümsüzlüyə qarşı mübarizəni gücləndirmək, bəşəriyyətin ümumi dəyərləri ətrafında əməkdaşlığı təşviq etməkdir. Belə bir beynəlxalq tədbirin Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın mədəniyyətlərarası dialoq məsələlərinə verdiyi önəmin göstəricisidir.
Forumun “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusu dünyada sülhün, qarşılıqlı anlaşmanın və əməkdaşlığın gücləndirilməsi zərurətini ön plana çıxarır. Qlobal problemlərin həlli ayrı-ayrı dövlətlərin səyləri ilə yanaşı, beynəlxalq tərəfdaşlığın da genişləndirilməsini tələb edir. İqlim dəyişiklikləri, humanitar çətinliklər, sosial bərabərsizlik və münaqişələr kimi məsələlər müxtəlif ölkələr arasında əlaqələndirilmiş fəaliyyətin vacibliyini göstərir.
Belə tədbirlərdə aparılan müzakirələr fərqli yanaşmaların dinlənilməsinə, ortaq məqamların müəyyənləşdirilməsinə və gələcək əməkdaşlıq imkanlarının nəzərdən keçirilməsinə kömək edir. Dialoqun real nəticələr verməsi isə əldə olunan razılaşmaların praktik addımlarla dəstəklənməsindən asılıdır.
Dövlət başçısının çıxışında sülh və regional əməkdaşlıq məsələləri də mühüm yer tutub. Azərbaycan ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etdikdən sonra Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması və davamlı sülhün təmin olunması istiqamətində təşəbbüslər irəli sürüb. Bu yanaşma ölkəmizin gələcəyə müharibə və qarşıdurma prizmasından deyil, sabitlik və əməkdaşlıq mövqeyindən baxdığını göstərir. Prezident İlham Əliyevin fikirləri bir daha təsdiqləyir ki, davamlı sülhün əldə olunması üçün qarşılıqlı hörmət, beynəlxalq hüquqa riayət və siyasi iradə əsas şərtlərdir. Müasir dünyada münaqişələrin artdığı bir şəraitdə fikir ayrılıqlarının dialoq yolu ilə həlli, dövlətlərin suverenliyinə hörmət edilməsi və etimad mühitinin yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan bu prinsipləri müdafiə etməklə yanaşı, regionda uzunmüddətli sabitliyin təmin olunmasına və əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsinə çalışır.
Mədəniyyətlərarası dialoq beynəlxalq siyasətdə də mühüm rol oynayır. Dövlətlər arasında anlaşma olmadan uzunmüddətli əməkdaşlıq qurmaq çətinləşir. Qarşılıqlı hörmət tərəflərin narahatlıqlarını daha yaxşı anlamağa kömək edir. Açıq ünsiyyət yanlış təsəvvürlərin və gərginliyin azalmasına şərait yaradır. Buna görə dialoq sülhün qorunması üçün vacib vasitələrdən biridir. Müasir dünyada münaqişələr müxtəlif regionların təhlükəsizliyinə təsir göstərir. Müharibələr insanlara ağır mənəvi və maddi zərər vurur. Onların nəticələri uzun müddət cəmiyyətlərin inkişafına mane ola bilər. Diplomatik danışıqlar problemlərin sülh yolu ilə həlli üçün imkan yaradır. Bu imkanlardan istifadə etmək beynəlxalq tərəflərin siyasi iradəsindən asılıdır.
Prezidentin çıxışında beynəlxalq münasibətlərdə ikili standartlar məsələsinə də yer ayrılıb. Bu yanaşma dövlətlərin oxşar hadisələrə fərqli münasibət göstərməsi ilə bağlıdır. Belə münasibət beynəlxalq etimada mənfi təsir edə bilər. Ədalətli yanaşma bütün dövlətlərin hüquqlarına hörmət edilməsini tələb edir. Beynəlxalq prinsiplərin ardıcıl tətbiqi qarşılıqlı inamın möhkəmlənməsinə kömək edə bilər. Ortaq gələcəyin qurulması üçün müxtəlif cəmiyyətlər arasında əməkdaşlıq vacibdir. Bu əməkdaşlıq yalnız dövlətlər səviyyəsində aparılmamalıdır. Təhsil müəssisələri, mədəniyyət təşkilatları və vətəndaş cəmiyyəti də prosesə töhfə verə bilər. Gənclərin beynəlxalq layihələrdə iştirakı yeni əlaqələrin yaranmasına şərait yaradır. Belə təşəbbüslər dialoq mədəniyyətinin gələcək nəsillərə ötürülməsinə kömək edir.
Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunun açılışında iştirakı Bakıda keçirilən beynəlxalq tədbirin diqqət mərkəzində olan hadisələrdən biridir. Forum mədəniyyətlər arasında əlaqələrin inkişafı, qarşılıqlı anlaşmanın gücləndirilməsi və qlobal məsələlərin müzakirəsi üçün platforma rolunu oynayır. Müxtəlif xalqların bir-birini daha yaxşı anlaması üçün dialoqun davamlı olması vacibdir. Qarşılıqlı hörmətə, bərabərhüquqlu ünsiyyətə və əməkdaşlığa əsaslanan münasibətlər həm xalqlar arasında əlaqələrin möhkəmlənməsinə, həm də ortaq gələcək naminə birgə fəaliyyətin genişlənməsinə töhfə verə bilər.
Araz Xudadanov – YAP Sabunçu rayon təşkilatının sədri