Ağdamın mədəni irsi yenidən dirçəlir: tarixdən gələcəyə Ağdam Azərbaycanın qədim tarixə və zəngin mədəni irsə malik şəhərlərindən biridir

Ağdamın mədəni irsi yenidən dirçəlir: tarixdən gələcəyə Ağdam Azərbaycanın qədim tarixə və zəngin mədəni irsə malik şəhərlərindən biridir

XVIII əsrdə əsası qoyulan şəhər Qarabağın ictimai, iqtisadi və mədəni həyatında mühüm yer tutmuşdur. Ağdam ərazisində Pənah xanın imarəti, Pənah xanın türbəsi, Xanoğlu türbəsi və digər tarixi-memarlıq nümunələri bu torpağın keçmişindən xəbər verir. Bu abidələr yalnız memarlıq nümunəsi deyil, həm də xalqımızın tarixi yaddaşının mühüm daşıyıcılarıdır. 1993-cü il iyulun 23-də işğal edilən Ağdamda uzun illər ərzində yaşayış məntəqələrinə, ictimai binalara və tarixi-mədəni abidələrə ciddi ziyan dəymişdir. 2020-ci il noyabrın 20-də Ağdam rayonunun Azərbaycana qaytarılması şəhərin və rayonun həyatında yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Həmin tarixdən etibarən qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri dağıdılmış şəhərin yenidən qurulması ilə yanaşı, onun tarixi və mədəni irsinin qorunmasıdır. Ağdamın bərpası keçmişlə gələcək arasında əlaqənin yenidən qurulması deməkdir. Şəhərin tarixi məkanlarının qorunması, onların elmi şəkildə öyrənilməsi və ictimaiyyətə təqdim edilməsi gələcək nəsillərin öz köklərini daha yaxından tanımasına imkan yaradır. Ağdamın mədəni irsindən danışarkən “İmarət” tarixi kompleksinin əhəmiyyətini xüsusi qeyd etmək lazımdır. Pənahəli xanla bağlı olan bu məkan Qarabağ xanlığının tarixini, dövlətçilik ənənələrini və bölgənin siyasi-mədəni keçmişini xatırladır. Kompleksin qorunması və muzey məkanına çevrilməsi Ağdamın tarixi irsinin sistemli şəkildə təqdim olunması baxımından mühüm addımdır. Cənab Prezident İlham Əliyev 2025-ci il fevralın 20-də Ağdam şəhərində “İmarət” Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaradılması haqqında Sərəncam imzalamışdır. Sərəncamda Qarabağ tarixinin və mədəni irsinin dərindən öyrənilməsi, Pənahəli xan tərəfindən əsası qoyulan Qarabağ xanlığı barədə tarixi faktların təbliği və gələcək nəsillərə ötürülməsi məqsədi müəyyən edilmişdir. Bu qərar tarixi irsin yalnız qorunmasını deyil, onun öyrənilməsini və cəmiyyətə çatdırılmasını da ön plana çəkir. “İmarət” kimi məkanların muzey kompleksi formasında təşkili tarixə marağın artırılmasına, şagird və gənclərin maarifləndirilməsinə, eləcə də Ağdamın mədəni turizm imkanlarının genişlənməsinə xidmət edə bilər. Belə məkanlar ziyarətçilərə tarixi hadisələri və şəxsiyyətləri daha yaxından tanımaq imkanı yaradır. Ağdamın mədəni simasını formalaşdıran əsas dəyərlərdən biri də muğam sənətidir. Qarabağ muğam məktəbi Azərbaycan musiqi mədəniyyətində özünəməxsus yer tutur. Muğamın yaşadılması yalnız musiqi nümunələrinin ifası deyil, həm də milli yaddaşın, ustad-şagird ənənəsinin və mənəvi dəyərlərin qorunması deməkdir. 2025-ci il mayın 10-da cənab Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Ağdam Muğam Mərkəzinin açılışında iştirak etmişlər. Mərkəzdə 474 yerlik konsert zalı, 15 dərs otağı, kitabxana, sərgi salonu, iki rəqs zalı və digər məkanlar yaradılmışdır. Kompleksin ərazisində 615 tamaşaçı tutumuna malik açıq amfiteatr da inşa edilmişdir. Bu imkanlar konsertlərin, tədris məşğələlərinin, sərgilərin və müxtəlif mədəni tədbirlərin keçirilməsinə şərait yaradır. Açılışın mayın 10-da – Ulu öndər Heydər Əliyevin doğum günündə keçirilməsi rəmzi məna daşıyır. Ulu öndər Heydər Əliyevin milli-mədəni dəyərlərin qorunmasına və inkişafına verdiyi önəm bu gün də davam etdirilən mədəniyyət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir. Ağdam Muğam Mərkəzi bu ənənənin dirçələn şəhərdə yeni nəsillərə çatdırılması üçün mühüm mədəni məkandır. Ağdamın mədəni irsinin bərpası ayrı-ayrı abidələrin yenilənməsi ilə məhdudlaşmır. Tarixi məkanların qorunması, muzey və mədəniyyət müəssisələrinin yaradılması, təhsil və ictimai həyat üçün yeni şəraitin formalaşdırılması şəhərin bütöv inkişafına xidmət edir. 2025-ci ilin iyul ayında Ağdam rayonunun Qiyaslı kəndində yerləşən tarixi məscidin bərpadan sonra açılması da bu istiqamətdə görülən işlərə nümunədir. Mədəni irs turizmin inkişafı üçün də mühüm potensiala malikdir. “İmarət” kompleksi, tarixi abidələr və Muğam Mərkəzi Ağdamı tarix, memarlıq və musiqi ilə maraqlanan ziyarətçilər üçün cəlbedici məkana çevirə bilər. Bununla yanaşı, mədəni turizmin davamlı inkişafı üçün abidələrin qorunması, elmi məlumatların düzgün təqdim edilməsi, ziyarətçi xidmətlərinin təşkili və yerli icmanın bu prosesdə iştirakı vacibdir. Ağdamın yenidən qurulması həm də şəhərin əvvəlki mədəni həyatının bərpası və yeni imkanlarla zənginləşdirilməsi prosesidir. Tarixi abidələr keçmişi xatırladır, mədəniyyət mərkəzləri isə bu irsin bu gün yaşamasına və sabaha ötürülməsinə şərait yaradır. Bu iki istiqamətin paralel inkişafı Ağdamın özünəməxsus simasının qorunması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Ağdamın mədəni irsinin dirçəldilməsi şəhərin bərpasının ayrılmaz hissəsidir. “İmarət” Tarix-Memarlıq Muzey Kompleksinin yaradılması, Muğam Mərkəzinin fəaliyyətə başlaması və tarixi abidələrin bərpası bu istiqamətdə atılan mühüm addımlardır. Cənab Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən quruculuq işləri Ağdamın tarixi-mədəni potensialının yenidən üzə çıxarılmasına imkan yaradır. Ağdamın gələcəyi yalnız yeni binalar və yollarla deyil, həm də qorunan tarix, yaşadılan musiqi, bərpa edilən abidələr və bu irsi mənimsəyən gənc nəsillə formalaşır. Şəhərin mədəni dirçəlişi xalqımızın tarixi yaddaşına, milli kimliyinə və gələcəyə yönəlmiş quruculuq iradəsinə verilən dəyərin ifadəsidir. 

72 nömrəli məktəb-lisey Müəllim: Əfəndiyeva Aygül


Tarix: Bu gün, 15:54


Bölməyə aid digər xəbərlər


«    Noyabr 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30